خبرهایی جدید از دنباله دار تحت تعقیب ِ روزتا

بیگ بنگ: اولین تجزیه و تحلیل کاملِ داده‌ها از این سفینه فضایی اروپایی نشان می‌دهد که دنباله دار ۶۷ پی در فاصله‌ی دوری از منظومه‌ی شمسی سرچشمه گرفته است.

تصویری از جت ها و غبارهایی که دنباله‌دار چوریومف به فضا پرتاب کرده است.

تصویری از جت ها و غبارهایی که دنباله‌دار چوریومف به فضا پرتاب کرده است.

به گزارش بیگ بنگ به نقل از انجمن فیزیک ایران، نتایجِ تحقیقاتِ اولیه‌‌ی روزتا در آژانس فضایی اروپایی در گزارش هفت صفحه‌ای از نشریه‌ی هفتگی و آمریکایی ساینس در ۲۲ ژانویه منتشر شده است. این گزارش چشم‌انداز غنی و متنوعی از مشهورترین دنباله دار تاریخ، ۶۷ پی چوریوموف – گراسیمنکو را در بر دارد. بهترین تصاویر از این گزارش در زیر آمده است. برخی از این تصاویر، اولین بار در ماه دسامبر و در گردهم‌آیی اتحادیه‌ی ژئوفیزیک آمریکا ارائه شده است.

نمودار جاذبه

با استفاده از داده‌های اپتیکی، طیف‌ سنجی و سیستم تصویربرداری از راه دورِ فروسرخ (OSIRIS) و همچنین ابزارِ رادیوییِ بررسی علوم، تیمِ ماموریت رزتا میدانِ گرانشیِ دنباله دار را محاسبه کرده‌اند. همچنین پتانسیل گرانشی (که در تصویر مشاهده می‌شود) موجب کششی می‌شود که از چرخش دنباله دار نشات می‌گیرد.

nature-rosetta-1نیروی حاصل از این پتانسیل در بالای لبه‌ها بیشترین مقدار را دارد، در حالیکه این نیرو در ناحیه‌ی گردن – جایی که ذرات کوچک گرد و غبار به راحتی به هوا بلند می‌شوند – شش برابر ضعیف‌تر است. همچنین اعضای تیم با استفاده از این داده‌ها به محاسبه‌ی چگالیِ دنباله‌دار پرداختند. آن‌ها دریافته‌اند که این جسم، نسبتا کرکی و متخلخل بوده و چگالی آن نصف چگالی آب است. این اطلاعات سرنخی برای پیدا کردن ساختار و میزان استحکام آن به ما می‌دهد.

تنوع در جنس خاک

تصاویری که دوربین OSIRIS ثبت کرده نواحی بسیار متفاوتی شامل تپه‌های شنی، صخره های موج‌دار و شکستگی‌ها را بر روی سطح دنباله‌دار آشکار می‌سازند. محققان روزتا، دنباله‌دار را به ناحیه‌هایی که با ساختار سطح تعریف می‌شوند، تقسیم می‌کنند. همانطور که در تصویر زیر مشاهده می‌شود، نامِ هر ناحیه برگرفته از نامِ خدایانِ مصر است. برای مثال، Hatmehit، تورفتگیِ همواری بر رویِ سَرِ دنباله‌دارِ اردکی شکل است که در واقع گودالی‌ ست مملو از گرد و غبار، که بر اثر برخورد ایجاد شده است.

nature-rosetta-2نواحی دیگر مانند Seth و Hathor، سطوح ناهموار با ساختار‌هایی شامل شیب‌های تند و صخره مانند هستند. وقتی می‌گوییم ساختارِ دنباله‌دار متخلل است منظورمان این است که ساختار‌های صخره مانندِ آن، در واقع همان گرد و غبار فشرده شده هستند. اینگونه به نظر می‌‌آید که بسیاری از این ساختار‌ها از گاز و ذرات گرد و غباری که بر روی سطح در حال حرکت هستند، ساخته شده‌اند. نویسنده این مقاله آن را مانند حالتی که باد حرکت شن‌ها در صحرا را شکل می‌دهد، توصیف می‌کند.

سرنخ‌هایی از منشاء

تصاویری حاوی جزئیات که با بهترین وضوح تصویر (۱۵ سانتی‌متر در هر پیکسل) ثبت شده‌اند، ساختاری را نشان می‌دهند که به تاریخچه‌ی دنباله‌دار اشاره دارد. شاخصه‌ هایی به عرض سه متر با نام “goosebump” که در تصویر زیر هم مشاهده می‌شوند، به سمت گودالی در ناحیه‌ی Seth کشیده شده‌اند. این شاخصه‌ها در همه‌ی نواحی دنباله‌دار یافت می‌شوند.

nature-rosetta-3هولگر سیرکس از موسسه‌ی تحقیقاتیِ منظومه شمسیِ ماکس پلانک در گوتینگنِ آلمان، که محققِ اصلیِ بر روی دوربین OSIRIS است می‌گوید “اجسام ریگ مانند، در مقیاس تاریخی به زمانی اشاره دارند که ریز‌‌دانه‌هایِ گرد و غبار و یخ دراوایلِ عمرِ منظومه شمسی کنار هم جمع شده و انبوهه‌ هایی را ایجاد می‌ کردند. فرض بر این است که این ذرات می‌ توانند بلوک‌های ساختمانیِ دنباله‌دار باشند.”

معمای گردن

داده‌های به دست آمده از چندین وسیله نشان می‌دهند که ناحیه‌ی گردنِ دنباله‌دار، اصلی‌ترین منبعِ انتشار گاز و گرد و غبار است. برای درک اینکه چرا این ناحیه به شدت فعال است، اعضای تیم روزتا، میزانِ انرژی حرارتی که در هر ۱۲٫۴ ساعت چرخش (تصویر راست) و هر ۶٫۵ سال چرخش به دور خورشید (تصویر چپ) به سطح اصابت می‌کند را مورد بررسی قرار دادند. ناحیه‌ی گردن نسبت به سایرِ نواحیِ دنباله‌دار انرژی کمتری از خورشید دریافت می‌کند. زیرا این ناحیه در سایه قرار گرفته است. اما محققان دریافته‌اند که اثرِ به تله اندازیِ تابشِ خورشید که بین دو دیوار صخره‌ایِ ناحیه‌ی گردن پرش می‌کند این کمبود را جبران می‌نماید.

nature-rosetta-4یکی دیگر از دلایل ممکن برای توجیح میزانِ فعالیتِ بالای این ناحیه کششِ گرانشیِ کم آن است. این به این معنی است که نیروی کمی لازم است تا ذرات گرد و غبار پراکنده شوند. همچنین این ناحیه ممکن است شامل ترکیب ساختاری‌ای متفاوت از سابر نواحی باشد و یا دسترسی نزدیک‌تری به منابعِ آب زیر سطح داشته باشد. اینکه پیدایشِ ناحیه‌ی گردن حاصلِ اتصال دو دنباله‌دار است یا ناشی از فرسایش در یک دنباله‌دار سوالی‌ است که اعضای تیم هنوز پاسخی برای آن نیافته‌اند. سیرکس می‌گوید تفاوت‌ها بین لبه‌های دنباله‌دار حاکی از تشکیل دهنده‌ های آنهاست، ولی تا کنون به نظر می‌آید که دو لبه ساختاری بسیار شبیه به هم دارند.

دنباله‌دار چرخان

موادی که از سوی گیسو به فضا متصاعد می‌شوند، توسط طیف سنجِ مداریِ روزتا اندازه‌گیری می‌شوند. این اندازه‌گیری که برای بررسی خنثی یا یونیزه بودن صورت می‌گیرد، مقادیر متفاوتی از آب، مونوکسید کربن و دی اکسید کربن را نشان می‌دهد. چگونگیِ تغییراتِ نسبت دی اکسید کربن به آب بر روی سطح دنباله‌دار، از ۱۷ آگوست تا ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۴ در نقشه‌ی زیر آمده است. همچنین به نظر می‌آید که این ترکیبات در طی دوره‌ی چرخش ۱۲٫۴ ساعته و با تغییر فصل، تغییر می‌کنند.

دانلود ویدئو

نزدیک شدن از دور

تصاویر مرئی و فروسرخ از سطحِ دنباله دار چوریوموف، توسط طیف سنجِ تصویریِ فروسرخ و مرئی (VIRTIS) ثبت شده است. تصاویر زیر نشان می‌دهند که مقادیر زیادی ترکیبات آلی کدر رنگ و مقادیر بسیار کمی یخ وجود دارد و این با منشا پیدایش دنباله‌دار مطابقت دارد.

nature-rosetta-6تطابق با مکانی که برای حرکت در مدارِ فعلی‌اش پیشنهاد می‌شود؛ مکانی دورتر از کمربند کوییپر (آنسوی مدار حرکت نپتون) به جای مکانی نزدیک‌تر به مشتری.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: nature – ترجمه: هلیا هوشمند

image_pdfimage_print
(14 نفر , میانگین : 4٫93 از 5)
لینک کوتاه مقاله : http://bigbangpage.com/?p=24650
تحریریه‌ی بیگ بنگ

تحریریه‌ی بیگ بنگ

وب سایت بیگ بنگ یک سایت علمی، تحقیقاتی میباشد که توسط تعدادی از علاقمندان به علم و دانش اداره می شود. این سایت از اواخر سال 1390 تاکنون به فعالیت خود در این حوزه ادامه داده است.

شما ممکن است این را هم بپسندید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *