سکوت بیگانگان فضایی شاید بخاطر خواب زمستانی باشد

بیگ بنگ: ما هنوز برای یافتن هرگونه اثری از هوش فرازمینی با مشکلی به نام پارادوکس فرمی مواجه هستیم. پاسخ جدیدی برای معمای «تمام بیگانگان کجا هستند؟» این است که بیگانگان پیشرفته وجود دارند ـ اما در حالت خواب زمستانی خودخواسته هستند، و برای رسیدن دوره ای که در آن بتوانند به بزرگترین شکوفایی ممکن برسند، به انتظار نشسته‌اند.

به گزارش بیگ بنگ، جهانی که ما امروز مشاهده می کنیم، میلیاردها سال پیش این گونه نبوده، همان طور که میلیاردها سال بعد نیز این گونه نخواهد بود. تحقیقات جدیدی که در مجلۀ انجمن بین سیاره ای بریتانیا منتشر شده، استدلال می نماید که شرایط موجود در کیهان ما، برای تمدن دیجیتالی و کامپیوتر بنیان بسیار گرم است، به همین سبب ِ ایجاد حسی، به مانند ورود به حالتی از رخوت تابستانی می شود ـ همان خواب زمستانی، که این بار در پاسخ به گرمای موجود آمده است ـ تا اینکه کیهان در آینده ای بسیار دور، سرد شود. در آن مرحله، با اجرام ستاره‌ای پراکنده در سراسر کیهان، پردازش اطلاعات می تواند با سرعت و کارایی بسیار بیشتری انجام پذیرد.

اما لحظه ای تفکر: بیگانگان دیجیتال؟ در واقع، تعداد در حال افزایشی از آینده پژوهان، زیست شناسان کیهانی و کارشناسان SETI (جستجو برای هوش فرا زمینی) به این می اندیشند که هوش فرا زمینی نهایتاً به حالتی از موجودیت دیجیتال انتقال می یابد. زندگی به عنوان موجودی دیجیتال درون ابرکامپیوترهایی قدرتمند، بیگانگان پسابیولوژیکی (یا پساانسان های بعدی) را خواستار دسترسی بی قید و شرط به ابزارهای قدرتمند و کارآمد ِ پردازش اطلاعات می سازد ـ گونه ای فرضی که به آن «داده گرایی- dataism» می گویند.

اما با توجه به استدلال آندرس سندبرگ، استوارت آرمسترانگ و میلان چیرکوویچ در مقالۀ جدیدشان، پردازش اطلاعات هزینه بر است، به خصوص زمانی که کامپیوتر آن دسته از محاسباتی را انجام می دهد که وابسته به دما است. همین طور دانشمندان حوزۀ کامپیوتر و فیزیکدانان ِ اطلاعاتی می دانند، پتانسیل پردازش اطلاعات با کاهش دما، افزایش می یابد. (برای خنک نمودن یک کامپیوتر پر سرعت، به انرژی نیاز است) بنابراین، محققان سندبرگ و کمپانی معتقدند که تمدنی پیشرفته و کامپیوتر بنیان به جای هَدر دادن انرژی و منابع در عصر حاضر، این دوران گرما را به رخوت می گذراند و تا سرد شدن کیهان، به انتظار می نشینند.

در حال حاضر تابش پس زمینۀ کیهانی، تمامی چیزهای موجود در جهان را سه درجه کلوین گرمتر می کند. این مقدار از گرما ممکن است برای من و شما بی اهمیت جلوه کند، اما برای یک تمدن کامپیوتر بنیان، درجه ای غیرقابل تحمل از گرما میباشد. محققان محاسبه نمودند که با کاهش دمای تابش پس زمینه کیهانی در تریلیون ها سال بعد، به لطف انبساط کیهان و محو شدن بیشتر ستاره ها، پردازش اطلاعات قادر خواهد بود به ۳۰^۱۰ برابر سرعت پردازشی که در حال حاضر به آن دست یافته ایم، برسد.

سندبرگ در وبلاگ خود توضیح داد: « تمدنی پیشرفته ممکن است تکه‌ای بزرگ از کهکشان را کاوش نموده باشد، که این کار با توجه به پیشرفتش شدنی است، و حالا به دلایل فرهنگی، در حال انجام این کار در داخل تمدن خودش است. در واقع این کار می تواند به عنوان پردازش اطلاعات در نظر گرفته شود. اگر آنها می خواهند که پردازش را به حداکثر برسانند، نباید در امروز به این کار مبادرت ورزند، بلکه باید تا آینده‌ای سرد، که توانایی فوق‌العاده بیشتری برای انجامش دارند، صبر کنند. از این رو باید تابستان کیهانی را پشت سر بگذارند.»

اگر این فرضیه درست باشد، تمدن فرازمینی باستانی وجود دارد و در حال حاضر بیشتر ِ کیهان را جستجو نموده اند و مشاهدۀ آنها در حال حاضر دشوار است. حتی ممکن است ما در منطقه‌ای در فضا زندگی می کنیم که به عنوان «دارایی» یکی از این تمدن هاست. سندبرگ می گوید اگر این تمدن ها در رخوت تابستانی هم باشند باز هم باید بتوانیم نشانه های آنها را ببینیم. سندبرگ گفت: « آن چیزی که باید مورد جستجو قرار دهیم، غیبت مشکوک فرآیندهایی است که منابع مفید برای آنهایی که در رخوت تابستانی قرار دارند را هدر می دهد.»

به طور خاص، او می گوید ما باید فرآیندهایی که مانع انواع پدیده های اخترفیزیکی می گردد را بررسی کنیم؛ این فرآیندها عبارتند از: ستاره های در حال تبدیل شدن از جرم به انرژی، ستارگان درحال انفجار در سیاهچاله ها، بادهای کهکشانی که موجب هدر رفتن گاز به درون فضای بین کهکشانی می گردد، برخورد کهکشان ها، و خوشه های کهکشانی درحال از هم گسیختن در نتیجۀ گسترش کیهان. ما چیزی نمی بینیم که از وقوع این فرآیندها در حال حاضر جلوگیری به عمل آورد (حمله به این فرضیه)، اما به عقیدۀ سندبرگ، دانشمندان باید مراقب مناطق غیرمعمولی باشند که این روند کیهانی طبیعی، به طرز چشمگیری کاهش یافته است.

روشی دیگری برای تشخیص بالقوۀ این تمدن های به خواب رفته، به هم زدن خواب آنها است، اما این می تواند خیلی خطرناک باشد. سندبرگ افزود: « ما می توانیم برخی از فرآیندهایی که می تواند بیگانگانی که به رخوت تابستانی رفته‌اند را آشفته سازد، امتحان نماییم ـ برای هموار نمودن جهان قابل دسترس با زیر ساخت خودمان، کاوشگران خود همانند ساز(self-replicating) اعزام نماییم. اگر تمدن به خواب رفته در نیمۀ راه باشند، که محافظان رباتیک آنها برای متوقف نمودن کاوشگران اقدام می نمایند؛ و ممکن است راهی بسیار مخاطره آمیز برای آزمون این فرضیه باشد.»

فرضیۀ رخوت تابستانی توضیحی مرتب برای پارادوکس فِرمی ارائه می دهدـ مشاهدۀ تعجب آوری مبنی بر اینکه ما هیچ گاه نشانه ای از بیگانگان نیافتیم ـ اما این هم بدون مشکل نیست. دیوید برین، متخصص اخترفیزیک، کارشناس SETI و نویسندۀ داستانهای علمی- تخیلی، معتقد است مقالۀ جدید هوشمندانه است، اما مفهوم ارائه شده نقایص متعددی دارد. برین گفت: «اگر شما در پرتاب فضاپیماهای سریع تری که از مدل های چند سال اخیر سریع تر هستند، بهتر شده‌اید، پس کی به معنای واقعی آنها را راه‌اندازی می کنید؟ به همین ترتیب، در حالی که شما ممکن است در محاسبه در کیهانی سردتر بهتر باشید، اگر در طول زمان های گرمتر تنها در جا می زنید، تمام محاسباتی را که ممکن است انجام دهید را فراموش می کنید.»

تصویری هنری از ابرسازۀ فرضی ساخته شده توسط تمدن پیشرفتۀ بیگانه.

سندبرگ استدلال می کند که این چنین نیست، و بیگانگان پیشرفته خیلی نمی توانند کیک شان را داشته باشند و بعد بخورند. او گفت «تصور کنید که کیف پولی با تعدادی محدود دلار (انرژی) دارید و کیک هایی را می خرید که پس از عید کریسمس به ارزان ترین قیمت رسیدند. (نهایتاً با قیمتی کم برابر می شود) اگر بیشتر از آن چیزی که ممکن است، کیک میخواهید، باید پول خود را تا رسیدن کیک به کمترین قیمت، نگه دارید. هر چیز دیگری نیز به مانند همین کیک است.»

او می گوید یک تمدن بیگانه قطعاً می تواند برای بهبود بهره‌وری محاسباتی خود در دوران کیهان شناختی فعلی تلاش کند، اما این در حالی است که  ممکن است آنچه که تمدن های محاسبه گر ـ به حداکثر رساننده در حال حاضر انجام میدهند، استفاده از هرگونه منابعی در حال حاضر است، که این خود به این معنی است که منابع بسیار بسیار کمتری در آیندۀ دور وجود خواهد داشت.

بِرین همچنین معتقد است که استراتژی رخوت تابستانی، استراتژی بسیار خطرناکی است. وی می گوید: «اگر شما دنیای واقعی را به خاطر داده گرایی نادیده می گیرید، ممکن است از سوی چیزی که از واقعیتی عینی فوران می کند و به شما نیش میزند غافلگیر شوید، درحالی که شما در جستجوی زمان هایی بهتر (به صورت محاسباتی) به خواب رفته‌اید.» بِرین در تصوری فرصت طلبانه معتقد است، ممکن است بیگانگان غیر داده گرا راهی به رخنه به استحکامات دفاعی بیگانگانی که در رخوت تابستانی هستند بیایند و ویرانی به بار بیاورند.

نکته جالب این است که خود سندبرگ موافق فرضیۀ رخوت تابستانی نیست، اما می گوید مهم است که امکان آن را بررسی نماییم. وی می گوید: «اگر شما فرضیۀ ای که مورد علاقه تان نیست را بررسی نکنید، هنوز کار علمی نکرده‌اید. بخش جالب این است که واقعاً ذره ای از انصاف تفکرات جدید در مورد جستجو را نشان می دهد ـ کهکشان هایی با غیبت مشکوک ستارگان سنگین یا از دست دادن گازها، کهکشان های در حال ِ نقل و انتقال، اینها گونه ای از آن چیزها هستند.» وی افزود: «فکر می کنم که پاسخ پارادوکس فِرمی ـ که ما تنها و مسئول آیندۀ جهان هستیم، زندگی هوشمند همواره محکوم به فنا است، حد اوج فن‌آوری کوتاه است، بیگانگان به گونه های مختلف اینجا هستند، یا ما اساساً در مورد مسائل ضروری اشتباه می کنیم ـ بسیار دشوار گشته است؛ و پاسخ یافتن آن ممکن است بسیار بسیار زمان ببرد.»

ترجمه: محبوبه معصوم نیا/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: gizmodo.com

image_pdfimage_print
(25 نفر , میانگین : 4٫60 از 5)
لینک کوتاه مقاله : http://bigbangpage.com/?p=67094
محبوبه معصوم نیا

محبوبه معصوم نیا

کارشناس علوم سیاسی و کارشناس ارشد مسایل خاورمیانه. علاقه مند به مباحث مربوط به فضا-زمان، جهان های موازی و اخترفیزیک است و بعنوان نویسنده علمی- نجومی در وب سایت بیگ بنگ فعالیت می کند.

شما ممکن است این را هم بپسندید

۲۶ پاسخ‌ها

  1. بهنام طیبی گفت:

    ولی به نظر م این داستان هایی که تا الان شنیدیم از بیگانگان فضایی فقط ساخته و تخیل و پردازش نوابغ ها بوده از نیرویی دریایی آمریکا گرفته تا فدراسیون روسیه و چین و ژاپن و خیلی از کشورهای پیشرفته که ذهن کشورهای درحال توسعه گرم کنم
    ولی از جنبه واقعیت بخواییم ببینیم خوب دور از ذهن هم نیست وجود داشته باشن ولی اینقدر دور هستن که نشه هیچ وقت ملاقاتشان کرد

  2. Endless گفت:

    میخوان با هر دلیلی که شده بگن اونا وجود دارن اما یه مشکلی هست که نمیشه اونا را پیدا کرد
    چرا نمیخوان واقعیت رو بپذیرند وچرا میخوان به زور موجودات هوشمند رو واقعی بدونن
    این سوالیه که من دنبال جوابش میگردم

    • محبوبه معصوم نیا محبوبه معصوم نیا گفت:

      بهترین راه حل برای رد یک فرضیه،اثبات فرضیه مخالف اونه و رد این عبارت که به جز ما،در کیهان،موجودات هوشمند دیگه ای هم بودن یا همچنان هستن ،اثبات عدم وجود اون هاست.چه کسی میتونه اثبات کنه که در سرتاسر کیهان به این عظمت،موجودات هوشمند دیگه ای زندگی نمی کنند؟:)

      • Endless گفت:

        حرف شما صحیح ولی ما مسائل مهمتری داریم که باید به اونا بپردازیم و نباید این همه وقت و هزینه برای چیزی کنیم که فقط حدس و گمان است ایا این حرف صحیح است؟

        • Arco گفت:

          به نظر شما مسائل مهمتر چه چیزهایی می تونن باشن؟

          • Endless گفت:

            اینکه زمین داره انقدر گرم میشه میشه که دیگه نمیشه روش زندگی کرد اینکه منابع اب شیرین جهان داره تموم میشه اینکه هنوز جایگزینی برای سوخت های فسیلی نیست که اون هم تا ۴۰ سال دیگه تموم میشه اینکه مشکلات اقتصادی داره مردم رو نابود میکنه اینکه یه عده دارن هر روز پول دارتر و یه عده هر روز فقیر تر میشن …
            بازم بگم دوست عزیز اگه میخوای میتونم تا صبح برات بگم
            ما با این همه مشکل به فکر تخیلات خودمونیم واقعا جای تعجب داره

    • محبوبه معصوم نیا محبوبه معصوم نیا گفت:

      ببینید دوست عزیز.فرمایشاتتون کاملا صحیح و متینه اما دلیلی نداره تفاوت نگاه شما به مساله حیات بیگانه و بررسی ش در کیهان، از اهمیتش کم بکنه.اونطور که شما فکر میکنید بررسی فرضیه های موجود درمورد حیات هوشمند فرازمینی،صرفا یک ماجراجویی ناشی از تخیل نیست.بلکه علت های اساسی و حتی حیاتی داره.مخاطرات برخورد ما با یک تمدن بیگانه،بررسی این مساله که آیا اصلا کره ای برای پشتیبانی حیات وجود داره یانه و فراتر ازون،باز کردن دید ما به این سوال که از کجااومدیم،به کجا میریم،آیا قبل ما تمدن های هوشمند دیگه ای بودن،یا قراره به وجود بیان و درکل جواب های بنیادین دررابطه با مساله های مهم در کیهان همه و همه میتونن با جواب دادن به این سوال تاحدود زیادی گره گشایی بشن. سرشت بشر میل به کنجکاوی در اطرافش داره.فرض کنید در یک شهر بزرگ و دراندشت هستید و یک خونه دراختیار شماست.بعدترکشف میکنید که غیرازخونه شما ،خونه های دیگه ای توشهر هستن که چراعشون روشنه.ایا دلتون نمیخواد بفهمین تو اون خونه ها هم کسی هست؟

      • Endless گفت:

        ایا وقتی اوضاع در خونه شما نابسمان باشد فکر کردن به خونه های دیگر درست است
        ایا کسی که به فکر جان وزندگی خود نیس درست است که به فکر تمایلات خود باشد در یک کلام این رو به ان ترجیح دهد
        تنها حرف من اینکه هر چیزی وقتی ونوبتی دارد که باید رعایت شود

        • Arco گفت:

          با در نظر گرفتن صحت نظر و صحبتهای شما ، توی این مثال خونه تفکرات مختلفی زندگی می کنن که هر یک از این انسان ها می تونن در اون زمینه که نیاز به تحقیق و بررسی وجود داره رو مشغول و به بقیه ی انسان ها و خونه ی خودشون در آینده مفید واقع بشن.

  3. فرهاد گفت:

    سلام
    پارادوکس فرمی یعنی چی؟ میشه توضیح بدید؟

    • محبوبه معضوم نیا محبوبه معضوم نیا گفت:

      همونطور که می دونید پارادوکس به معنای تضاد و وجود دو نقیضه در کنار همه.به زبون ساده پارادوکس فرمی به این مساله اشاره داره که با وجود اینکه از لحاظ تئوریک احتمال زیادی وجود داره که در کیهان شاهد وجود حیات هوشمند باشیم، درعین حال احتمال برخورد و بازدید اون ها از ما یا ما از اون ها بسیار پایینه.

    • Reza گفت:

      راجب پارادوکس فرمی بارها تو همین سایت دوست داشتنی بیگ بنگ مطلب نوشته شده
      اون قسمتهایی که من یادمه و میدونم رو میگم
      به طور خلاصه پارادوکس فرمی میگه اگه پرورش حیاط و به تکامل رسیدن گونه هوشمندی در کهکشان ما امکانش وجود داشت؛ تنها ده میلیون سال کافی بود که کل کهکشان رو به استعمار خودش در بیاره از جمله منطقه ما در راه شیری و ما باید تا العان حد اقل متوجه یک نشونه از اونها میشدیم ولی هیچ نشونه ای پیدا نشده در حالی که عمر کهکشان تقریبا ۱۰ میلیارد سال هست و ۱۰ میلیون سال در مقابل اون چیزی نیست

  4. Ehsun گفت:

    با تشکر از خانم معضوم نیا که پاسخ کاملی دادند
    لطفا فیلم بیگانه =پیمان که ماه آینده دوبله میشه از ریدلی اسکات ببینید
    Allien=convent 2017 ridly scoot

  5. فرهاد گفت:

    خیلی ممنون از دوستان خوب که توضیح دادند و منبع برای اطلاعات بیشتر دادند.
    سپاس فراوان.

  6. Arco گفت:

    بسیار سپاسگذار از خانم معصوم نیا بابت ترجمه این مقاله جالب

  7. سمیر الله وردی گفت:

    @Endless
    با این توصیفات شما پس کلا علم نجوم و کیهان شناسی رو باید جمع کنیم چون کلا به بیرون از زمین میپردازه، نه عزیز جان کنجکاوی انسان حد و مرزی نداره. اینکه الان موجودات بیگانه فضایی را نمی بینیم به معنی وجود نداشتن اونها نیست. بلکه شاید جایی هستیم یا در زمانی هستیم که نوع ارتباط یا فاصله مون برای ارتباط با اونها میسر نیست، بنابراین نمیشه بطور قطع مبحث حیات در کیهان رو به کنار گذاشت و براحتی ازش رد شد. باید دامنه تحقیقاتمون در این زمینه رو گسترش بدیم، چون قطعا این تحقیقات میتونه در آینده سیاره زمین هم نقش موثری داشته باشه. در این کیهان به این عظمت با میلیاردها میلیارد میلیارد … کهکشان و به همون طبع ستاره، سیاره و قمر محال ممکن هست که موجود هوشمند یا زنده ای به هر نوع و شکلی وجود نداشته باشه. یعنی اگه وجود نداشته باشه آدم شک میکنه که این کیهان هدر رفته. بهتره شما با دید بازتر راجع به این موضوع فکر کنید و تصمیم قطعی نگیرید و انتهای این بحث رو باز بزارید. تحقیقات علمی فقط درصد کمی از بودجه کشورها رو تشکیل میده، بیش از ۹۰ درصد بودجه کشورها صرف مصارف نظامی میشه، حالا شما میگی از این درصد کم که به علم، فناوری و تحقیقات فضایی، نگهداری کره زمین و … پرداخته میشه بازم کم کنیم!

    • Endless گفت:

      ببین دوست عزیز من نظر شما محترم میدونم اما وقتی در خونه ای ارامش برقرار نباشه بقیه کارا رو به نقصان میگذارند همینطور که میبیم این کارا رو شور هایی میکنند که از لحاظ اقتصادی و دیگر جنبه ها مشکلی ندارن اما بقیه کشورها چی فک نکنم درست باشه که بقیه کشور ها هم به فکر این کارا باشند ودغدغشون اینجور چیزا باشد بله باید اول به جایگاه این کشورها برسند وبعد به این مسائل بپردازند من مخالف چیزی نیسم فقط میگویم هر چیزی به جای خود

  8. هادی گفت:

    خیلی ها فکر می کنند بحث پیدا کردن موجودات هوشمند کاملا بی فایده و از سر بیکاری و تخیل است.نه اینطور نیست.ما الان در این کهکشان و در کل عالم هستی یک نمونه هوشمند هستیم اینکه ما به این فکر می کنیم که موجودات زنده ی هوشمند دیگری هم وجود دارند یا نه دلیلش این است که به بقای ما ربط پیدا می کنه.اینکه موجوداتی وجود دارند و اونارو نمی تونیم پیدا کنیم آیا دلیلش این نیست که بعد از رسیدن به تکنولوژی پیشرفته با استفاده از همین تکنولوژی خودشونو نابود کرده اند یا شاید اصلا به وسیله عوامل طبیعی منقرض شده اند(شهاب سنگ ها و …) یا توسط هوش مصنوعی و ماشین هایی که ساخته اند.پس اگر اینطور باشه آیا سرنوشت ما هم نابودی است.اگر با پیشرفت روزافزون بتونیم از دل زمین بیرون بیاییم و سیارات دیگر منظومه رو کاوش کنیم.و اگر اینگونه بشه پس قطعا قبل تر از ماهم باید وجود داشته باشند موجوداتی که اینکارو کرده باشند و مارو پیدا کرده باشند.حالا که نکردند معنیش این است که ما اولین موجوداتی خواهیم بود که به اینکار رو انجام میدیم یا نه کار به اونجا نمی کشه که بخوایم کهکشان رو کاوش کنیم و نابود میشیم.همه اینها سوالات بی پایانی است از این دنیای بی پایان که هیچ حدومرزی نمیشناسه.

    • بهنام طیبی گفت:

      ولی احتمالش خیلی به غیر از ما هم باشن
      چون خودخواهی فکر کنیم در این عالمی که نزدیک ترین کهکشان به ما ۲.۵ میلیون سال نوری فاصله داره فقط ما تنهاییم.
      ولی اگه هم باشن شاید ۱۰۰ میلیون سال نوری فاصله داشته باشن و ما نتونیم پیدا کنیم

  9. امجی گفت:

    به نظر بنده هم باید کشورهای پیشرفته کاملا در پی پیداکردن هر نوع موجودی چه هوشمند چه غیر هوشمند حتی یک تک سلولی باشند و بودجه ای از سرتاسر کره زمین در اختیارشان قرار داده شود . فکر روزی را در که در تمام رسانه ها از یافتن و وجود داشتن شان خبر دهند دیوانه ام میکند و امید وارم این خبر را تا زنده ام بشنوم . (به غیر از ما ، بوده اند هستند و خواهند بود چراکه تنها زمین ما در جای درست از ستاره اش قرار نگرفته در این بیابان بی انتها)

  10. Reza گفت:

    دوستان علاقه مند به سینما که موافق تحقیق بشر در مورد حیاط هوشمند هستند اگه فیلم contact محصول سال ۱۹۹۷ رو هنوز ندیدند توصیه میکنم که حتما ببینن

  11. ناشناس 10 گفت:

    به نظر من موجودات غیر زمینی وجود دارن و همین الان هم در حال مطالعه زمین به عنوان کیس مطالعاتی هستند ، احتمالا از دید اونها زمین پر از موجوداتی هست که آگاهی کم و ادعای خیلی زیادی دارن ، با وجود میلیاردها سیاره قابل سکونت بخاطر یک تکه کوچک از زمین باهم میجنگن ، با وجود منابع انرژی بسیار زیاد در همین خورشید که کنارشون هست بخاطر انرژی خیلی کم همدیگر رو نابود میکنن و ….
    با توجه به قدرت زاد و ولد زیاد انسان بخصوص در شرایط رفاهی و حجم مصرف بالاش، احتمالا از دید اونها بشر بیشتر شبیه یک مدل پشه مزاحم هست که ترجیح میدن
    روشون مطالعه کنن یا باهاشون بازی کنن تا بخوان میلیونها سال وقت بزارن که تربیتشون کنن

  12. M گفت:

    من هم موافقم که اول باید بیشتر مشکلات زمین حل بشه وگرنه هیچ وقت نمی تونیم درست حسابی پیشرفت کنیم.

    • Arco گفت:

      هر کسی حوزه علاقه و تحصیلات و تحقیقاتش فرق میکنه. نمی تونیم به انسان علاقمند به علم نجوم بگیم بیا برو تو شاخه ی زیست شناسی علاقه و فعالیت نشون بده ، چون توی اون زمینه دچار مشکل و نیاز هستیم و به علم نجوم الان نیاز نداریم.نمیشه که. این چه منطقیه؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *