آیا نور جرم دارد یا خیر؟

تعریف واقعی نور چیست؟

تعریف دقیقی برای نور نداریم، جسم شناخته شده یا مدل مشخص که شبیه آن باشد وجود ندارد. ولی لازم نیست فهم هر چیز بر شباهت مبتنی باشد. نظریه الکترومغناطیسی و نظریه کوانتومی باهم ایجاد یک نظریه نامتناقض و بدون ابهام می‌کنند که تمام پدیده‌های نوری را شرح می دهند. نظریه ماکسول درباره انتشار نور بحث می‌کند در حالی که نظریه کوانتومی برهمکنش نور و ماده یا جذب و نشر آن را شرح می‌دهد ازآمیختن این دو نظریه ، نظریه جامعی که کوانتوم الکترودینامیک نام دارد، شکل می‌گیرد. چون نظریه‌های الکترومغناطیسی و کوانتومی علاوه بر پدیده‌های مربوط به تابش بسیاری از پدیده‌های دیگر را نیز تشریح می‌کنند منصفانه می‌توان فرض کرد که مشاهدات تجربی امروز را لااقل در قالب ریاضی جوابگو است. طبیعت نور کاملا شناخته شده است،
ماهیت های نور:۱-ماهیت ذر‌ه‌ای ۲-ماهیت موجی ۳- ماهیت الکترومغناطیس ۴-ماهیت کوانتومی نور۵-نظریه مکملی ، اما باز هم این پرسش هست که واقعیت نور چیست؟

آیا نور جرم دارد یا خیر؟

نور موج ذره است، یعنی بسته به انتخاب شما می تواند بصورت ذره ای یا موجی توصیف شود. در هیچ کدام از این دوحالت « جرم سکون » بعنوان یکی از ویژگی های ذرات سازنده جهان برای نور وجود ندارد. اما می توان گفت نور، « جرم نسبی » مثبت دارد. یعنی می توان انرژی نور را به تکانه و در نتیجه جرم معادل آن مرتبط کرد. می دانیم جرم و انرژی صورتهایی از هم هستند. جرم سکون ( همان چیزی که شما با ترازو اندازه می گیرید ) برای ذرات نور برابر صفر است، همانطور که مثلا بار الکتریکی هم ندارند، به همین خاطر هم نور با سرعت نور حرکت می کند. از دید یک ناظر لخت ( که حرکت شناب دار ندارد ) ذره ای که جرم سکون مثبت داشته باشد، با افزایش سرعتش، دچار افزایش جرم می شود و این افزایش جرم باعث می شود به نیروی بیشتری برای شتاب بیشتر نیاز داشته باشد. ذره ای که جرم سکون دارد در سرعت هایی نزدیک به سرعت نور، جرمش به بی نهایت میل می کند و به همین دلیل به نیرو و زمان بی نهایت برای رسیدن به سرعت نور نیاز خواهد داشت و به همین دلیل هرگز نمی تواند با سرعت نور حرکت کند. اگر هم فکر می کنید منحرف شدن نور در میدان جاذبه بخاطر جرم داشتن نور است، در اشتباهید علت خم شدن نور در میدان جاذبه ، خمیدن شدن فضا زمانی است که نور هم درون آن حرکت می کند و علت حبس شدن نور در سیاه چاله ها بخاطر خمیده شدن فضا زمان در افق رویداد سیاه چاله تا حدی است که هر مسیری کاملا به سمت تکینگی سیاه چاله بسته می شود.

7895

خواص نور و نحوه تولید :

سرعت نور در محیطهای مختلف متفاوت است که بیشترین آن در خلاء و یا بطور تقریبی در هوا است، در داخل ماده به پارامترهای متفاوتی بر حسب حالت و خواص الکترومغناطیسی ماده وابسته است. بوسیله کاواک جسم سیاه می‌توان تمام ناحیه طول موجی نور را تولید نمود. در طبیعت در طول موجهای مختلف مشاهده شده اما مشهورترین آن نور سفید است که یک نور مرکبی از سایر طول موجها می‌باشد. تک طول موجها آنرا بوسیله لامپهای تخلیه الکتریکی که معرف طیفهای اتمی موادی هستند که داخلشان تعبیه شده می‌توان تولید کرد.
درباره ماهیت نور سه نظریه قالب وجود دارد که نظریات دیگر زیر مجموعه ای از آن میباشند ؛ نظریه نخست دیدگاه کلاسیک و سنتی نیوتن درباره نور است که نور را متشکل از ذراتی با جرم و وزنی مشخص بنام فوتون معرفی میکرد و انتشار نور در امتداد یک خط مستقیم را یکی از دلایل ذره ای بودن آن میدانست ، دیدگاه دوم نظریه موجی بودن نور است که پایه های اصلی آن بوسیله یانگ و فرنل پی ریزی شد آنها تلاش میکردند با اشاره به پدیده هایی مانند تداخل و پراش و قطبش نور ثابت کنند که نور خاصیت موجی دارد ، اما اشکال کار در این بود که نور هم خاصیت ذره ای و هم خاصیت موجی بودن را از خود نشان میداد ، پس موج سوم نور شناخت در قرن بیستم شروع شد ، در این موج سوم که انیشتین نیز از طرفدارانش بود میخواستند ثابت کنند که نور از بسته های انرژی به نام کوانتوم تشکیل شده است که دارای خاصیت ذره ای و موجی به صورت توام هستند و جرم و وزن و فرکانس دارند .
با پذیرفتن دیدگاه سوم درباره نور سعی میکنم آنرا کاملتر نمایم و بخشهای ناگفته اش را روشنتر نمایم، در این دیدگاه مطابق نظریه مکس پلانک هر کوانتوم نور با انرژی ( e=hv) انتشار می یابد که –h- یک ثابت جهانی بوده و مقدار آن برابر است با( JS 6/6256×۱۰̄⁻³⁴=h ) و ( v ) نیز فرکانس کوانتوم نور میباشد ، مشخص است که هر چقدر فرکانس بیشتر باشد مقدار انرژی کوانتوم نیز بیشتر میشود ، این کوانتومها میتوانند مطابق دیدگاه پلانک با ضرایب مشخصی به الکترونهای اتم برخورد کرده و آنها را به مدارهایی بالاتر صعود بدهند ، از سوی دیگر در دیدگاه موجی نور گفته میشود که نور ترکیبی از امواج الکتریکی E و مغناطیسی B میباشد ،در دیدگاه من امواج الکتریکی و مغناطیسی نور که با سرعت ۳۰۰۰۰۰ کیلومتر بر ثانیه حرکت میکنند ،در بازه های زمانی و مکانی مشخص در یکدیگر به گونه عمود تداخل میکنند ، در این نقاط تداخل امواج که لحظه ای و گذراست ، ذره یا همان فوتون متولد میشود ، اما این ذره ناپایدار است و با حرکت امواج EوB ذره ناپدید و از نو در بازه زمانی و مکانی دیگری ظاهر میشود ، پس نورهمواره در حال تبدیل موج به ذره و ذره به موج میباشد ، این فوتونهاکه دارای جرم لختی یعنی جرم در حال حرکت میباشند و در سکون وجود ندارند جرمشان قابل اندازه گیری میباشد و جرم این فوتونها همان جرم بنیادی جهان است که مقدار آن ربطی به فرکانس نور نیز ندارد در واقع فرمول پلانک ( e=hv) کاملا درست میباشد ، تنها برداشت ما از آن است که اشتباه میباشد ، بر خلاف تصور همگان ما به (e=hv)نمیتوانیم مفهوم بسته ای بودن و کوانتومی بودن بدهیم و آنرا به صورت ذره تصور کنیم ، زیرا همانطور که میدانیم (v=⅟t ) و (t e=h ) میشود پس ( e ) به زمان تناوب ( t ) نیز بستگی دارد پس (e=hv) نمیتواند یک کوانتوم و یا یک ذره باشد چرا که یک ذره و یا یک کوانتوم در یک لحظه به الکترون برخورد میکند و آنرا به مدار بالاتر گسیل میدارد و نیازی به زمان تناوب (t ) ندارد و اگر الکترون با کوانتوم ( e=hv) میخواست به مدار بالاتر صعود کند مطابق فرمول (t e=h⁄ ) به یک ثانیه وقت نیاز داشت تا انرژی کوانتوم را دریافت کرده و به مدار بالاتر برود و این با مفهوم بسته ای بودن نور در تضاد است ، در حقیقت آنچه را که ما میتوانیم به عنوان یک کوانتوم ثابت در نظر بگیریم (e=h)میباشد که یک مفهوم ثابت و جهانی است و آنچه که الکترون را از مدار خود حرکت میدهد نه ( e=hv) میباشد و نه (e=h) ، بلکه الکترون برای گسیل به مدار بالاتر نیاز به انرژی (e=nhv) دارد که( n) میتواند یک عدد درست و یا یک عدد کسری باشد ( ½́∙⅓∙⅔⅕∙⅗ …. ) ، این مقدار انرژی ( e=nhv) برای گسیل الکترون به مدار بالاتر در مدارهای مختلف اتم تفاوت میکند و ثابت نیست و الکترون در زمان ( t ) به مدار بالاتر جهش پیدا میکند ، این زمان بستگی به فرکانس موج دارد هر چه فرکانس موج بیشتر باشد زمان t ،( زمان گسیل الکترون به مدار بالاتر ) کوتاه تر خواهد بود ، فرکانس نور در واقع تعداد فوتونها یی میباشد که در یک ثانیه منتشر شده و میتوانند به الکترون برخورد کنند و آنرا به مدار بالاتر در اتم بفرستند جرم و انرژی همه این فوتونها در همه امواج گوناگون نوریکسان و ثابت بوده و قابل اندازه گیری میباشد ، از نگاهی دیگر میتوانیم بگوئیم که ( e=hv) هنگامی میتواند به عنوان یک کوانتوم شناخته شود که ( v=1 ) باشد در این صورت ( e=h) را میتوانیم به عنوان یک کوانتوم ثابت در نظر بگیریم که از تر کیب یک میدان الکتریکی E و یک میدان مغناطیسیB ( عمود بر هم ) بوجود آمده است ، و به زمان تناوب ( t ) نیزبستگی ندارد و لذا میتوانیم آنرا به عنوان یک ذره و یا بسته انرژی بدون زمان در نظر بگیریم .
(e=h) همانطور که پلانک آنرا به دست آورده است یک مقدار ثابت و جهانی است و کوچکترین مقدار انرژی شناخته شده جهان میباشد ، ما میتوانیم مقادیر دیگر انرژی را بر اساس آن و به عنوان مضرب درستی از آن تعیین کنیم ، ، جرم این کوانتوم ثابت و جهانی ( یا فوتون )که در حقیقت جرم بنیادی جهان نیز میباشد مطابق رابطه انیشتین (e=mc²)بدینگونه بدست می آید :
با فرض: v=1 داریم : e=h پس e=mc²=h
پس جرم یک فوتون که از ترکیب میدان الکتریکی- Bو E- بدست می آید و جرم بنیادی جهان نیز میباشد برابر است با :
M=h⁄c² kg ⁵⁹ ۷۷ × ۱۰ ⁻۷۳۶۱۷۷۷ =۱۰¹⁶۹×÷ M=6/6256×۱۰̄⁻³⁴

image_pdfimage_print
(58 نفر , میانگین : 4٫41 از 5)
لینک کوتاه مقاله : http://bigbangpage.com/?p=1633

سمیر الله وردی

کارشناس عمران، علاقمند به نجوم، کیهان شناسی، فیزیک و تکنولوژی های جدید می باشد و بعنوان نویسنده علمی- نجومی در وب سایت بیگ بنگ فعالیت می کند.

شما ممکن است این را هم بپسندید

۲۱ پاسخ‌ها

  1. پیام گفت:

    ممنون از مطلبی که نوشتید. سیر مقاله کمی عجولانه به نظر میاید و انگار در فرصت کوتاه قصد بازگویی موضوعی بلند داشته باشد. دوستی که قبل از من این متن را خوانده بود، برایش سوالات زیادی از خود متن به وجود آمده بود که بعد لینکش را برای من هم فرستاد. آنجا هم که گفتید “نور موج ذره است، یعنی بسته به انتخاب شما می تواند بصورت ذره ای یا موجی توصیف شود”، میتواند بحث برانگیز باشد چرا که اگر بنا بر بررسی علمی باشد، به انتخاب من نیست که نور را چگونه بیابم و نور همانطور که گفتید هم ذره است هم موج. به عبارتی، دقیق تر آنست که نور را “موج-ذره” بدانیم و بر این تعریف جدیدتر از ماهیت بیشتر تاکید داشته باشیم که همانطور که میدانید به دوگانگی موج/ذره هم مشهور است.

    به امید مقاله های بیشتر از شما و این سایت

  2. shan گفت:

    در کل دیدگاه سوم کامل به نظر میرسید اما نباید از دیدگاه اول و دوم چشم پوشی کرد البته به نظر من
    با تشکر

  3. Farzan گفت:

    سلام نور جرم داره یا نه منظورم اینه که میتونه با جرمی گرانش عمومی بر قرار کنه طبق فرمول جهانی نیتون که اجرام هم دیگه رو جذب میکنن یا اگر جرمی نور رو میکشه به خاطر خمیدگی فضازمان هست که نور رو میکشه که تو یاهو عکس زمین و سیاه چاله رو واسم کشیدین و گفتین که که به این خمیدگی گرایش پیدا میکنه منظور کلیم اینه که اگه من خمیدگی نداشتم نور به سمتم میومد؟

    • زینب گفت:

      طبق فرمول مشهور اینشتین، یعنی هم ارزی جرم وانرژی (E=mc2 ) ، جرم میتونه به انرژی تبدیل بشه و چون نور قاعدتا باید سرعت نور رو داشته باشه(!) پس یعنی در حال حرکت جرمی براش نمیمونه و همه اش تبدیل به انرژی میشه. درحال سکون هم که انرژی نداره جرم هم نداره چون حاصلضرب جرم ومجذور سرعت باید برابر انرژی که برابر صفره باشه که به نظر من یه کم عجیبه. شاید در حال سکون بتونیم انرژی پتانسیلشو سمت چپ معادله قرار بدیم.

  4. taher گفت:

    چرا سرعت نور روی زمین ۳۰۰۰۰۰ثانیه است؟
    چرا نور ماده ذره ای است ماهیت اصلی که نور جذب مواد کدر می شود با وجود ذره ای بودن الان باید تمام انسان ها اندازه دایناسور ها می شدن یا نمی شدن؟چون ۲۴ ساعته دارن نور می خورن؟
    نظریه منم اینه نور نه مادست نه جرم داره نه وزن .. نور ماوراست از این اطمینان حاصل بکنید.یادتون باشه کسی تا اونور کره ماه نرفته تا برسه به سیاه چاله شاید اونوره سیاره ها جای باشکه نور همیشه تو حالت خمیده حرکت می کنه یا موجوداتش بجای اکسیژن دی اکسید کربن جذب می کنن؟؟؟/

    • Hidden گفت:

      اگه میگی جرم نداره یعمی تمام فرمول هارو نابودکری

    • sfgh گفت:

      شما رد پا یه ادم رو میبینی حالا دو تا فرض داری:۱-رد پاها به صورت ماورا طبیعه و با نظم خاصی در کنار هم قرار گرفتند و به طرز معجزه اسایی بوجود اومدند۲-یه ادم از اونجا رد شده!
      شما اولی رو ترجیح میدی؟:/
      سیاهچاله ها هم یک فیلم تخیلی نیست یک واقعیت علمی اثبات شدست با دلایل علمی نه فرض…

  5. مهدی گفت:

    مثل همیشه عالی

  6. Arsi گفت:

    نور جرم دارد و همه دانشمندان ماهیت آن را به عنوان میگزارند اما پس از تحقیقاتی که داشتم صحت آن را بیان میکنم انیشتین در یک مورد شک داشت

  7. Arsi گفت:

    وزن نور از صفر به منفی میرسد منظورم این هست که با تلاش توانستم وزن منفی را اندازه گیری کنم

  8. mehran گفت:

    سلام به نظر من نور یک ذره هست که به حالت موجی حرکت میکنه اما چون سرعتش زیاد به حالت موجی تاثیر داره در ضمن نظریه اینشتین در مورد اینکه در سرعت نور زمان متوقف میشه اشتباه چرا چون سرعت نور بینهایت نیست اگر بینهایت بود برای نشان دادن فواصل کیهانی از اصطلاح چند هزار سال نوری استفاده نمیکردیم در واقع سرعت نور برای فاصله های کیهانی بسیار کند هست مثل حرکت لاکپشت در یک صحرا میماند پس این نظریه واقعا خنده داره که در سرعت نور زمان متوقف میشه من میتوانم ثابت کنم سرعتی بیشتر از سرعت نور وجود دارد.ممنوم از سایت مفیدت

    • زینب گفت:

      اگه سرعت ۳۰۰۰۰۰۰متر بر ثانیه وجود داره پس دلیلی نداره که ۳۰۰۰۰۰۱ متر بر ثانیه وجود نداشته باشه! مسئله اینه که چیزی نمیتونه به سرعتCبرسه.

    • P.h گفت:

      جسم ما از اتم و اتم از پروتون نوترون الکترون پروتون نیز از چند ذره تشکیل شده که با سرعتی نزدیک به سرعت نور حرکت می کنند اگر به سرعت نور بریسیم زمان متوقف نمی شود بلکه ما هرگز پیر نمی شویم یعنی زمان برای شما چند هفته و برای افراد دیگر ۱۰۰ سال طول می کشد بعد از آن هم با معادلات و شواهد می توان فهمید که اگر جسمی به سرعت نور برسد جرم بسیار افزایش پیدا می کند یا به بیانی دیگر اگر جسمی به سرعت نور حرکت کند انرژی لازم برای تبدیل شدن به انرژی محیا شده و به انرژی تبدیل می شود و سپس به انرژی تبدیل می شود یا همان e=mc^2

  9. James Farzam گفت:

    ما تو این مملکت چقدر اینشتین و هایزنبرگ داشتیم و نمیدونستیم! شماها دارین اینجا حروم میشین واقعا با این نظراتتون!! حالا خوبه ما نمیتونیم یک آفتابه بسازیم که با آفتابه های غربی ها بتونه رقابت کنه! اگه ما به جای اونا رفته بودیم ماه و مریخ نظراتمون چطور میشد؟

  10. اکی گفت:

    واقعا بیشتر نظرات اینحا خنده داره . یعنی من اگه جای نویسنده باشم خودمو حلق آویز می کنم

  11. سوفیا گفت:

    باسلام ببخشید من یک سوال داشتم طبق نظریه ی نسبیت خاص جسمی که سرعتش نزدیک به سرعت نور باشد از لحاظ ناظر ساکن زمان ان کند است می شود این موضوع را توضیح دهید؟
    با تشکر

    • زینب گفت:

      توضیح دادنش سخته چون مطلبش طولانیه و اینجا نمیشه گفت ولی یه کتاب بهت معرفی میکنم که اگه بخونی اش قشنگ ماهیت زمانو میفهمی.
      کتاب “حقایق هولناک درباره ی زمان” نوشته ی “نیک آرنولد” (Nick Arnold) و تنها ترجمه ای که من ازش دیدم مال نشر پیدایش بود که خیلی هم عالی ترجمه شده بود. امید وارم جواب سوالاتو بگیری.

  12. mosayeb گفت:

    این که نور جرم سکونش صفره عجیب نیست میشه این طور تعریف کرد نور درحال حرکت جرمی غیر واقعی داره داره که حاصل لختی بر اساس قانون اول نیوتونفقط این سوال دارم که چطور با تکانه جرم ایجاد میشه فرمول تکانه p=mv که در اینجا m=0است ممنون

  13. alireza گفت:

    فقط یه جیز در رابطه با متن هر الکترون برای رفتن به تراز ارزی بالاتر فقط یک فرکانس خاص رو جذب میکنه، که فکر کنم تمام فرضیات بعدی رو زیر سؤال ببره….

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *