فاصله سیارات تا خورشید چقدر است؟

36
51630

بیگ بنگ: هشت سیاره در منظومه شمسی ما در مدارهای خود به دور خورشید در حال چرخش می باشند. این هشت سیاره بر حسب فاصله متوسط تا خورشید به ترتیب عبارتند از،سیارات سنگی: عطارد، ناهید، زمین، مریخ، اين سيارات نسبتاً كوچكند و بيشتر از سنگ تشكيل شده اند و تعداد كمي قمر دارند يا اصلاً قمر ندارند. و سیارات گازی: مشتری، زحل، اورانوس و نپتون که عمدتا از به این سیارات مشتری‌سان می گویند، سیارات بزرگی هستند که عمدتاً از گازها تشکیل شده اند و جو ناپایداری دارند و توفانهای عظیمی در لايه هاي بالايي جو آنها بخاطر پديده همرفت،‌گاز سرد جايگزين گاز گرم مي شود و اکثرا تعداد زیادی قمر دارند. لازم بذکر است که پلوتو در سال 2006 از جمع سیارات منظومه شمسی حذف شد و به جمع سیارات کوتوله پیوست.

تصویر هنری از سیارات منظومه شمسی. اعتبار عکس: ناسا
تصویر هنری از سیارات منظومه شمسی. اعتبار عکس: ناسا

به گزارش بیگ بنگ، سیارات داخلی به خورشید نزدیک ترند و سیارات خارجی دور ترند. مواد سیارات سنگی از غبار و سنگ ها و بر عکس مواد سیارات گازی از مواد بسیار سبکتر ساخته شده اند. میلیارد ها سال قبل سیارات در حال شکل گیری بودند مواد سنگین نتوانستند از جاذبۀ خورشید خیلی فرار کنند ولی مواد سبک تر توانستند از خورشید فاصله ی بیشتری بگیرند و کم کم سیارات گازی را تشکیل دادند. پس سیارات دور تر از جنس گازند و سیارات نزدیک تر ارز جنس سنگ و فلز هستند. در کمربند مداری سیارات گازی و سیارات سنگی کمربند سیارکی وجود دارد که حدودا در میان مدارهای مریخ و مشتری واقع شده‌است. در این منطقه تعداد بسیار زیادی اجرام فضایی با شکل‌های نامنظم قرار گرفته‌اند که سیارک نامیده می‌شوند. در حدود نیمی از جرم کمربند سیارک‌ها را چهار سیارک بزرگ تشکیل می‌دهند که سرس، وستا، پالاس، و هایجیا نام دارند.

خورشید خود به تنهایی 99 درصد جرم منظومه ی شمسی را تشکیل می دهد.سامانه خورشیدی از اعضای زیادی تشکیل شده‌است که می‌توان آن‌ها را به ۴ دسته خورشید، سیارات کوتوله و اجرام کوچک و سیارات تقسیم کرد. سیارات در حرکت خود به دور خورشید در مدارهای بیضی شکل از قوانین کپلر و نیوتن پیروی می کنند، وقتی که سیارات به خورشید نزدیک می شوند به این حالت حضیض خورشیدی می گویند و هنگامی که به دورترین فاصله تا خورشید می رسند به آن نقطه اوج خورشیدی می گویند. حال بطور خلاصه شرایط فیزیکی و همچنین فاصله سیارات منظومه شمسی را به ترتیب، از نزدیکترین سیاره به خورشید تا دورترین آنها شرح می دهیم، در انتها توضیحاتی از پلوتوی نگون بخت هم که چند سالی است از بین سیارات منظومه شمسی حذف شده می نویسیم. فاصله سیارات تا خورشید را به کیلومتر نوشته ایم، از واحد نجومی یا AU هم استفاده کردیم که یکای طول است و هر واحد آن برابر با ۱۴۹٫۵۹۷٫۸۷۰.۷ کیلومتر است که این مقدار فاصله تقریبی زمین تا خورشید ( 150 میلیون کیلومتر ) می باشد.

عطارد

عطارد نزدیک ترین سیاره به خورشید است و شباهت زیادی به کره ماه دارد. این سیاره خاکستری صخره ای مانند پوشیده از گودال های به شکل دهانه آتش فشان است. همیشه یک سمت عطارد به سمت خورشید و سمت دیگه اش پشت به خورشید است. دمای عطارد در سمت روز به 430 درجه سانتی گراد می رسد ؛ یعنی دمایی که در آن فلز سرب ذوب می شود. در طرف شبش نیز دمای عطارد تا 183-درجه سانتی گراد پائین می آید. عطارد هر 88 روز یک بار یک دور به گرد خورشید می چرخد. در عطارد هیچ گونه جوی وجود ندارد، ولی برخی مطالعات وجود مقدار کمی گاز هلیوم را که گفته می شود از طریق بادهای خورشید به گرد این سیاره قرار گرفته اند اثبات می کند. عطارد قمری ندارد.

نزدیک ترین فاصله عطارد تا خورشید : 46 میلیون کیلومتر ( 0.307 AU )
دورترین فاصله تا عطارد تا خورشید : 70 میلیون کیلومتر ( 0.466 AU )
میانگین فاصله عطارد تا خورشید : 57 میلیون کیلومتر ( 0.387 AU )
نزدیک فاصله عطارد به زمین : 77،300،000 کیلومتر

تصویری از سطح آبله گون عطارد که فضاپیمای مسنجر به ثبت رسانده است.
تصویری از سطح آبله گون عطارد که فضاپیمای مسنجر به ثبت رسانده است.

ناهید

ناهید همیشه پوشیده از ابر های انبوه و متراکم است. به همین علت سطح صخره این سیاره را نمی توان دید. در سال 1991 میلادی، فضاپیمای (ماژلان ) با استفاده از رادار ، نقشه ای از سطح ناهید تهیه کردن. امواج رادار پس از عبور از میان ابر ها و جو متراکم ناهید ،‌با سطح آن برخورد کردند و دوباره منعکس شدند. ‍ فضاپیمای ماژلان بارها به دور ناهید چرخید و در هر گردش مقداری از نقشه ی سطح این سیاره را کامل کرد  هیچ موجود زنده ای در سطح ناهید نمی تواند زندگی کند ، چون دمای آن بیش از 450 درجه سانتی گراد است. فضاپیمای ونوس اکپسرس نیز که از سال 2005  تاکنون به دور این سیاره در گردش بوده و اطلاعات فراوانی بدست آورده است، بدلیل پایان سوختش طی عملیاتی تحقیقاتی و انتحاری از فاصله ۸۰ کیلومتری به سوی این سیاره سقوط آزاد کند و اطلاعاتی در مورد ابرهای توفانی و جو این سیاره بدست بیاورد. ناهید قمری ندارد.

نزدیک ترین فاصله ناهید تا خورشید : 107 میلیون کیلومتر ( 0.718 AU )
دورترین فاصله ناهید تا خورشید : 109 میلیون کیلومتر ( 0.728 AU )
میانگین فاصله ناهید تا خورشید : 108 میلیون کیلومتر ( 0.722 AU )
نزدیک ترین فاصله ناهید تا زمین : 40 میلیون کیلومتر

تصویری از گذر سیاره ناهید از مقابل خورشید در سال 2012 که "رصدخانه دینامیک خورشیدی" آن را به ثبت رسانده است.
تصویر گذر ناهید از مقابل خورشید در سال 2012 که “رصدخانه دینامیک خورشیدی” آن را به ثبت رساند.

زمین

زمین شرایط بسیار منحصر بفردی دارد. هیچکدام از سیارات دیگر آب مایع و جو پر اکسیژن نداشته و حیات در آنها وجود ندارد. تکامل تدریجی زمین که 4.5 میلیارد سال طول کشیده است، همچنان بطور طبیعی و نیز بر اثر فعالیتهای انسان ادامه خواهد داشت. همچنین چگالی زمین از تمام سیارات دیگر بیشتر است. جو زمین گازهایی دارد که در برابر تشعشعات مضر خورشید از موجودات زنده محافظت می کند. در عین حال ، جو زمین به نور و حرارت خورشید اجازه عبور می دهد. گیاهان با استفاده از نور خورشید غذا می سازند و رشد می کنند. سیارات درونی از یک هسته داخلی و یک هسته خارجی به همراه لایه‌های مذاب و نیمه مذاب و سنگی جامد تشکیل یافته است. هسته داخلی فلزی و جامد بوده و توسط هسته خارجی که فلزی و مذاب است، احاطه شده است. کره ماه که تنها قمر طبیعی زمین است، که پوشیده از سنگ بوده و قطرش یک چهارم قطر زمین می‌باشد. ماه ، نوری از خود ندارد اما نور خورشید را منعکس کرده و قابل رویت می‌شود.

نزدیک ترین فاصله زمین تا خورشید : 147 میلیون کیلومتر ( 0.98 AU )
دورترین فاصله زمین تا خورشید: 152 میلیون کیلومتر  ( 1.1 AU )
میانگین فاصله زمین تا خورشید : 150 میلیون کیلومتر ( 1 AU )

مریخ

مریخ چهارمین سیاره در سامانه خورشیدی است که در مداری طولانی تراز زمین و با سرعتی کمتر از زمین حرکت می‌کند. هر یک باری که به بدور خورشید می‌چرخد معادل ۶۸۷ روز (روز زمین) به درازا می‌کشد و شب و روز کمی طولانی‌تر از کره زمین است. بزرگی این سیاره نزدیک به یک دوم زمین است و قطر آن ۶۷۹۰ کیلومتر می‌باشد. مریخ ، سیاره سرخ فام منظومه شمسی ، نصف زمین قطر دارد و مساحت سطح آن برابر با مساحت خشکیهای روی زمین است. درست مانند زمین ، یخهای قطبی ، دره‌های عمیق ، کوه ، غبار ، طوفان و فصل دارد. در دشتهای آن مانند ماه ، گودالهای برخوردی حاصل برخورد سنگهای آسمانی دیده می‌شود. با وجود اندازه کوچکش ، بلندترین کوه و بزرگترین دره منظومه شمسی در این سیاره پیدا شده است. مریخ دو قمر كوچك دارد كه نام‌های خود فوبوس(ترس) و دیموس(وحشت) را از یاران اسطوره‌ای مارس(مریخ) خدای جنگ گرفته‌اند.

نزدیک ترین فاصله مریخ تا خورشید : 205 میلیون کیلومتر ( 1.38 AU )
دورترین فاصله مریخ تا خورشید : 249 میلیون کیلومتر ( 1.66 AU )
میانگین مریخ تا خورشید : 228 میلیون کیلومتر ( 1.52 AU )
نزدیک فاصله مریخ تا زمین 55 میلیون کیلومتر

نمایی از "المپیوس" بلندترین قله کوه منظومه شمسی در افق مریخ
نمایی از “المپیوس” بلندترین قله کوه منظومه شمسی در افق مریخ

مشتری

در یک نگاه اجمالی، مشتری چهارمین شیء درخشان در آسمان می‌باشد (پس از خورشید، ماه و ناهید) جرم مشتری ۲٫۵ بار از مجموع جرم سیارات سامانه خورشیدی بیش‌تر است. جرم مشتری ۳۱۸ بار بیش‌تر از جرم زمین است. قطر آن ۱۱ برابر قطر زمین است. مشتری می‌تواند ۱۳۰۰ زمین را درخود جای دهد. مشتری گوی غول پیکری آمیخته از گاز و مایع است و گمان می رود مقداری سطح جامد داشته باشد. سطح سیاره از ابرهای ستبر زرد، قرمز، قهوه‌ای و سفید رنگ پوشیده شده‌است. بخش های روشن تر «ناحیه» و بخش های تاریک تر «کمربند» نامیده می‌شوند. کمربندها و ناحیه‌ها به موازات استوای سیاره قرار دارند. مشتری همچنین گرانش بسیار قوی نیز دارا می باشد.

دور تا دور سیاره مشتری را نوار هایی از ابرهای توفانی صورتی ،زرد، قرمز، قهوه ای روشن و سفید فرا گرفته است. بادهای قوی و چرخش سیاره، سبب کشیده شدن این ابر ها و ایجاد نوار های رنگی می شود. لکه قرمز بزرگ، در حقیقت طوفانی است که بیش از 400 سال است می وزد، البته این لکه توفانی در حال کوچک شدن میباشد، تا پیش‌از این، رصد شگفت‌انگیز قطر لکه سرخ رنگ مشتری ۴۰ هزار کیلومتر بود که در طبق محاسبات فضاپیمای ویجر در سال‌های ۱۹۷۹ و ۱۹۸۰ میلادی قطر لکه به ۲۲ هزار و ۵۰۰ کیلومتر رسید و در نهایت در آخرین رؤیت در سال 2014 که توسط تلسکوپ فضایی هابل انجام شد، حجم این لکه به ۱۶ هزار و ۱۰۰ کیلومتر تقلیل یافته است. مشتری حداقل دارای 67 ماه‌است که ۱۶ ماه آن قطری بیش از ۱۰ کیلومتر دارند. چهار ماه از بزرگترین ماه‌های مشتری به ترتیب دوری از این سیاره عبارتند از: آیو، اروپا، گانیمد و کالیستو. این چهار ماهک را قمرهای گالیله‌ای می‌نامند زیرا ستاره‌شناس ایتالیایی گالیله آنها را در سال ۱۶۱۰ به وسیله اولین تلسکوپ پیدا کرد.

نزدیک ترین فاصله مشتری تا خورشید : 741 میلیون کیلومتر ( 4.95 AU )
دورترین فاصله مشتری تا خورشید : 817 میلیون کیلومتر ( 5.46 AU )
میانگین فاصله مشتری تا خورشید : 779 میلیون کیلومتر ( 5.20 AU )
نزدیک فاصله مشتری تا زمین : 588 میلیون کیلومتر

تصویری از لکه توفانی مشتری، محققان معتقدند این توفان عظیم در حال کوچک شدن است.
تصویری از لکه توفانی مشتری، محققان معتقدند این توفان عظیم در حال کوچک شدن است.

زحل

سیاره زیبای  زحل جواهر منظومه شمسی است ، اما نباید به آن خیلی نزدیک شد. بادهای جو بالای آن پنج برابر سریع تر از قوی ترین تند باد های زمین هستند. حلقه های زحل از میلیون ها تکه یخ ، سنگ و ذرات غبار تشکیل شده اند. برخی از این تکه ها کوچکتر از یک دانه ریز شن و برخی بزرگ تر از یک خانه است. گرچه سیارات دیگر مانند مشتری، اورانوس و نپتون هم حلقه‌هایی دارند اما حلقه زحل برای مشاهده کنندگان جذاب‌تر و قابل رویت‌تر است. حلقه‌های زیبای زحل حدود 273266 کیلومتر وسعت دارد که به طور خیره کننده‌ای نازک است. در مجموع زحل 7 حلقه دارد که به نام حلقه‌های A تا G نامگذاری شده‌اند. فضاپیمای کاسینی در مدار زحل به کاوش این سیاره و اقمارش می پردازد.

زحل علاوه بر حلقه های خود 62 قمر دارد که تیتان با قطر ۵۱۵۰ کیلومتر بزرگترین آنهاست. چهار قمر رئا، دیونه، تتیس و یاپتوس نیز قطرهایی بین ۱۰۵۰ کیلومتر و ۱۵۳۰ کیلومتر را دارا می‌باشند. قمر رئا دارای یک سیستم حلقه مجزا و اتمسفر خاص است. بیشتر قمرهای دیگر بسیار کوچک هستند و ۳۴ عدد از آنها دارای قطر کمتر از ۱۰ کیلومتر میباشند. ۱۴ قمر دیگر دارای قطر بین ۱۰ تا ۵۰ کیلومتر هستند.

نزدیک ترین فاصله زحل تا خورشید: 1.35 میلیارد کیلومتر ( 9.05 AU )
دورترین فاصله زحل تا خورشید  : 1510000000 کیلومتر ( 10.12 AU )
میانگین فاصله زحل تا خورشید : 1430000000 کیلومتر ( 9.58 AU )
نزدیک فاصله زحل تا زمین : 1.2 میلیارد کیلومتر

تصویری از "نقطۀ آبی کمرنگ" که فضاپیمای کاسینی از مدار زحل در سال 2013 به ثبت رساند.
تصویری از “نقطۀ آبی کمرنگ” که فضاپیمای کاسینی از مدار زحل در سال 2013 به ثبت رساند.

اورانوس

اورانوس چهارمین سیاره از نظر اندازه و سومین سیاره از نظر جرم در منظومه شمسی است. اورانوس هر ۸۴ سال و ۷ روز یک بار به دور خورشید می‌گردد.گازهای شناور در اتمسفر اورانوس رنگ آبی-سبز زیبایی به این سیاره داده اند. اورانوس متمایل به پهلوی خود است. ستاره شناسان گمان می کنند که احتمالا یک شی بزرگ به شدت به این سیاره برخورد کرده و سبب تمایل بیشتر آن به یک سمت شده است . اورانوس ۲۷ قمر طبیعی دارد که از آن ده قمر توسط ویجر ۲ کشف شد. (۹ قمر در ژانویه ۱۹۹۶ کشف شده و در نام آنها ۱۹۹۶ وجود دارد و یک قمر در ۳۱ دسامبر ۱۹۹۵ کشف و در نام آن ۱۹۹۵ وجود دارد.) بیرونی‌ترین قمر آن اوبرون و بزرگترین قمر آن تیتانا با قطر ۱٬۵۸۰ کیلومتر است. دو قمر کوردلیا و اوفلیا لبه‌های حلقه اپسلیون را جاروب می‌کنند.

نزدیک ترین فاصله اورانوس تا خورشید: 2.75 میلیارد کیلومتر ( 18.4 AU )
دورترین فاصله اورانوس تا خورشید : 3.00 میلیارد کیلومتر ( 20.1 AU )
میانگین فاصله اورانوس تا خورشید : 2880000000 کیلومتر ( 19.2 AU )
نزدیک فاصله اورانوس تا زمین : 2570000000 کیلومتر

تصویری از سیاره اورانوس به همراه تعدای از اقمارش
تصویری از سیاره اورانوس به همراه تعدای از اقمارش

نپتون

سیاره نپتون ممکن است هم چون اقیانوسی گرم و مرطوب (استواییی)، بزرگ و آبی رنگ به نظر بیاید . اما این سیاره گرم نیست ، بلکه مثل تمام سیارات گاز دار دیگر ، بسیار سرد است. باد های شدید و چرخش های سریع سیاره نپتون سبب شده اند که این سیاره یکی از طوفانی ترین سیارات باشد. نپتون دارای چهارده قمر شناخته شده‌ میباشد، که بزرگترین آن تریتون است که توسط ویلیام لاسل در ده اکتبر ۱۸۴۶ ده روز بعد از کشف خود نپتون کشف شد. جدیدترین قمر آن S/2004 N 1 نام دارد که بعنوان چهاردهمین قمر شناخته‌شده‌ ،در سال 2013 توسط تلسکوپ فضایی هابل کشف شده است. این قمر همچنین کوچکترین قمر در سیستم نپتون است و وسعتی برابر ۲۰ کیلومتر دارد و هر ۲۳ ساعت یک گردش را به دور این سیاره کامل می‌کند.

نزدیک ترین فاصله نپتون تا خورشید : 4450000000 کیلومتر ( 29.8 AU )
دورترین فاصله نپتون تا خورشید: 4550000000 کیلومتر ( 30.4 AU )
میانگین فاصله نپتون تا خورشید : 4.50 میلیارد کیلومتر ( 30.1 AU )
نزدیک فاصله نپتون تا زمین : 4.3 میلیارد کیلومتر

تصویری هنری از دیدار فضاپیمای افق های نو با سیاره کوتوله پلوتو و قمرش شارون.
تصویری هنری از دیدار فضاپیمای افق های نو با سیاره کوتوله پلوتو و قمرش شارون.

پلوتو نیز از نظر بزرگی پس از اریس، دومین سیاره کوتوله منظومه خورشیدی میباشد که از هنگام کشف در سال ۱۹۳۰ تا ۲۴ اوت ۲۰۰۶ نهمین سیاره سامانه خورشیدی بود. اما اکنون بنا بر تعریف نوین اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی یک سیاره کوتوله و همچنین به عنوان نمونهٔ نخست از رده جدید اجرام فرانپتونی به شمار می‌رود. در سال ۲۰۰۶ ناسا کاوشگر فضایی افق‌های نو را به سمت پلوتو فرستاد که قرار است ویژگی‌های سیاره‌شناختی آن و قمرهایش را بررسی و داده‌برداری نماید. اما سفر طولانی این فضاپیما قرار نیست با رسیدن به پلوتو پایان یابد بلکه برپایه برنامه‌ریزی‌های انجام شده کاوشگر فضایی افق‌های نو پس از گذر از کنار پلوتو به سراغ کمربند کویپر خواهد رفت تا دست کم با یکی از اجرام این کمربند نیز ملاقات کند. امید می‌رود این کاوشگر در تابستان سال ۲۰۱۵ به این سیاره برسد. پلوتو پنج قمر دارد، شارون بزرگ‌ترین قمر پلوتون سال ۱۹۷۸ کشف شد و تا سال ۲۰۰۵ یگانه قمر پلوتو محسوب می‌شد. در همان سال دو قمر دیگر آن یعنی نیکس و هیدرا با تلسکوپ فضایی هابل کشف شد. تلسکوپ فضایی هابل قمر P4 و قمر P5 را در سال ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ به عنوان کوچک‌ترین اقمار پلوتو کشف کرد.

نزدیک ترین فاصله پلوتو تا زمین : 4440000000 کیلومتر ( 29.7 AU )
دورترین فاصله پلوتو تا زمین : 7380000000 کیلومتر ( 49.3 AU )
میانگین فاصله پلوتو تا زمین : 5910000000 کیلومتر ( 39.5 AU )
نزدیک فاصله پلوتو تا زمین : 4280000000 کیلومتر

منابع: universetoday , Solar System



ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

36 دیدگاه‌ها

  1. درود بر شما
    مطالب عالی بود . هر چی بیشتر در زمینه نجوم مطالعه میکنم به کوچکی خودم و عظمت پروردگار بیشتر پی می برم. به امید روزی که دست از زیاده طلبی و کبر و غرور و… برداریم.

  2. واقعا دنیا عجیب است و ماها گنگ از این روزگار هستیم . چقدر باصفا است اگه دنبال این موضوعات باشیم .خدا را بهتر میفهمیم . من بعضی شبها که ماه کامل است خیره میشم بهش و حال میکنم

  3. سلام سیارات اورانس نپتون و پلتون خیلی از نظر ظاهری خوشگان فاصله های سیارات خیلی جالب اند کاشکی سیاره ی پلوتون متعلق به ما بود اون وقت خانه ها با برف خوشگل ستارهی الفا قنطورس دوردست خیلی زیبا بود واز منظره های بالای پشت بام خورشید دوردست و برف وستاره ها ونسیم شبانگاهی خیلی دل پذیر بود خدا قوت

  4. همین یه تیکه گوشتی که بالای بدن ماست که انسانها بهش میگن مغز که زاده ی تکامل از یه جلبک و تک سلولی شروع شده این پازل جهانی رو کامل میکنه . به امید روزی که انسانها به هم دروغ نگن که ما چی هستیم و از کجا اومدیم .. هادی از قم

  5. موردی که من دقت کردم با توجه به حضیض و اوج سیارت، ناهید و زمین نوسان کمتری ازدر مدارشون دارن و مدارشون منظمتر و به دایره نزدیکتره.
    یه پیشنهاد هم دارم به نظر من خوبه که از نامهای ایرانی سیارات برای شش تای اول استفاده کنیم
    و یه سؤال:
    مگر اورانوس یک سیاره گازی نیست؟ پس چطور برخورد یک جرم باعث شده سیاره به پهلو بخوابه؟ منظورم اینه که وقتی سطح سخت و جامدی وجود نداره چگونه برخورد یک جسم باعث تغییر بالای 90 درجه ای محور سیاره شده؟

  6. با سلام.
    با خوندن این مقاله ها ادم خیلی بیشتر به کوچیک بودن خودش پی میبره.
    به نظرم کسایی که کیهان شناسان بیشترین لذتو از علم میبرن

  7. لطفا برام توضیح بدید گردش کره زمین چگونه اتفاق میوفته آیا با این گردش پوسته زمین هم میچرخه چطور میشه ما ثابتیم در این مورد اگه توضیح دیگه ایی هم به نظر شما رسید لطفا بفرمایید از لطف شما صمیمانه سپاسگزارم