۲ مهر ۱۳۹۴ 1

فوتون‌ها، الکترون‌ها و اتم‌ها – قسمت سوم

اثر فوتوالکتریک – قسمت دوم نظریه‌ی کوانتومی اینشتین درباره‌ی اثر هنگام توضیح اثر فوتوالکتریک، چند ویژگی وجود دارند که نمی‌توان آنها را بر حسب نظریه‌ی کلاسیک و نظریه‌ی موجی نور توضیح داد. در قسمت بعد این ویژگی‌ها معرفی شده و به بررسی نظریه‌ی کوانتومی اینشتین درباره‌ی اثر فوتوالکتریک خواهیم پرداخت. بر طبق نظریه‌ی موجی نور…

۲ مهر ۱۳۹۴ 6

دیدگاه‌های فلسفی بور در مکانیک کوانتوم – قسمت سوم

موجبیت یا دترمینیسم واژه‌ی علیت در قرون اخیر در میان فیزیک‌دانان به این معنی به کار رفته است که اطلاع دقیق از حالت فعلی یک سیستم فیزیکی، برای پیش‌بینی آینده‌ی آن کفایت می‌کند. به عبارتی دیگر، در جهان قوانین غیر قابل تغییری وجود دارند که به کمک آنها می‌توان به‌طور یگانه، آینده‌ی هر سیستم فیزیکی…

۲۴ مرداد ۱۳۹۴ 14

فوتون، موج یا ذره؟!

بیگ بنگ: می‌دانیم که نور ماهیت موجی دارد. اما رفتارهای دیگری از نور نیز مشاهده شده‌اند که بر پایه‌ی آنها، نور به صورت سِیلی از ذرات منتشر می‌شود. مثلاً اگر در عکس‌برداری از نقش تداخل، به مدت چشمگیری از یک پرتو بسیار ضعیف تک‌فام، و یک تقویت‌کننده‌ی الکترونیکی، استفاده شود، در آغاز کار، نقش به…

۲۶ تیر ۱۳۹۴ 6

دیدگاه‌های فلسفی بور در مکانیک کوانتوم – قسمت اول

علیت در فیزیک کلاسیک این امر که هر حادثه معلول علتی است در فیزیک کلاسیک بدین صورت تعبیر می شد که در صورت فهم و علم به حالت فعلی یک سیستم، قادر به پیش بینی آینده آن خواهیم بود. منظور از فهم در این تعبیر، تعیین و اندازه گیری دقیق تمامی کمیت های سیستم در…

۱۳ آبان ۱۳۹۳ 8

سخن روز

مطمئناً معقول است که غرایب کوانتومی را ناشی از توصیف ناقص بدانیم تا ویژگی‌های درک‌ نکردنی جهان. مسلماً‌ معقول‌تر است که فرض کنیم نظریه‌ی ما ناقص است تا آنکه استدلال کنیم که واقعیت عجیب و غریب است. ما باید مکانیک کوانتومی را به عنوان کامل‌ترین نظریه‌ی موجود تلقی کنیم و در عین حال بکوشیم که…

۱۳ تیر ۱۳۹۳ 5

سریع‌تر از نور، بحثی در باب نظریه‌ی اطلاعات – قسمت اول

بیگ بنگ: دوران استیلای فیزیک کلاسیک با آمدن نظریه‌های نسبیت و مکانیک کوانتومی در اوایل قرن بیستم پایان یافت. هرچند نظریه‌های نسبیت و مکانیک کوانتومی پیش از نظریه‌ی شانون مطرح شدند، با این حال در واقع هر دو نظریه‌های اطلاعاتی هستند. در واقع بنیادهای نظریه‌ی اطلاعات در بستر هر دوی آنها نهفته است. از طرفی…

۲۹ آذر ۱۳۹۲ 9

انرژی خلاء

بیگ بنگ: یک ظرف محتوای هوا را در نظر بگیرید. اگر هوای داخل ظرف را با یک پمپ خارج کنیم در ظرف چه چیزی باقی می ماند؟ تا قبل از شکل گیری نظریه کوانتومی در قرن بیستم فیزیکدان ها معتقد بودند که در این ظرف هیچ چیزی باقی نمی ماند اما نظریه کوانتومی نگاه فیزیکدان…

۲۲ آذر ۱۳۹۲ 2

مشهورترین پارادوکس‌های تاریخ – قسمت دوازدهم و سیزدهم

پارادوکس‌های کوانتومی یک گروه از فیزیک‌دانان آزمایشگاه‌های انستیتوی ملی استاندارد و تکنولوژی در بولدر کلرادو که کریس مونرو و دیوید واینلند هدایت آن‌ها را بر عهده داشتند، تک اتمی از بریلیوم را به طور همزمان در دو مکان نشاندند،  نخست، سامانه‌ی لیزی هوشمندی را ترتیب دادند که اشیائی با اسپین مختلف را از هم جدا…

۲۴ آبان ۱۳۹۲ 4

داستان بوزون هیگز ( قسمت دوم )

بیگ بنگ: همانطور که در قسمت پیشین توضیحات جامعی در مورد ذره اسرار آمیز هیگز و داستان شکل گیری آن از جمله، جست و جوی منشاء جرم در جهان، میدان اسرار آمیز فراگیر کیهانی و ذره هیگز و افسانه ماهی و اقیانوس ارائه کرده بودیم، امروز نیز ادامه این داستان شگفت انگیز، که درنهایت به…

۱۸ آبان ۱۳۹۲ 32

داستان بوزون هیگز ( قسمت اول )

بیگ بنگ: بوزون هیگز آخرین بخش گمشده مدل استاندارد است، تئوری که بلوک های اصلی سازنده جهان را تشریح می کند. دانشمندان عقیده دارند در یک میلیاردم ثانیه پس از بیگ بنگ، جهان هستی یک سوپ فوق العاده غول پیکر از ذراتی بوده که با سرعت نور با یکدیگر مسابقه گذاشته بودند و هیچ جرمی…

۳ آبان ۱۳۹۲ 1

معادله موج شرودینگر

معادله شرودینگر یک معادله موج ریاضی است که بر اساس حرکت های موج پاسخ داده شده است. لویی دوبروی، فیزیکدان فرانسوی در سال ۱۹۲۴ کشف کرد که ذرات ماده ( یعنی الکترون ها و … ) نیز مانند ذرات یا فوتون های نور، علاوه بر رفتار ذره ای، رفتار موجی هم از خود بروز می…

۱۹ مهر ۱۳۹۲ 4

تونل زنی کوانتومی

تخته سنگ بزرگی را در نظر بگیرید که به ته دره ای سقوط کرده و مدت هاست که در همان جا مانده است. چقدر تعجب می کنید اگر ببینید تخته سنگ بطور خود به خود انرژی گرفته و ناگهان شروع به بالا رفتن از دامنه دره کرده و در نهایت با خروج از دره به…

۱۱ شهریور ۱۳۹۲ 2

مشهورترین پارادوکس‌های تاریخ – قسمت یازدهم

پارادوکس‌های کوانتومی اصول و قواعد حاکمانه نظریه‌ی کوانتومی در نگاه نخست مضحک‌اند. ویژگی‌های ظاهراً عجیب و متناقص نور دلیلی بر این مدعایند. قدر مسلم،  این اصول مستقیماً از ریاضیات نظریه‌ی کوانتومی به دست می‌آیند. نور تحت شرایطی خاص مانند ذره و تحت شرایطی دیگر مانند موج رفتار می‌کند. کمی از خصوصیات هر کدام را داراست…