قلمروی پادشاهی ماده، گنجینه های خود را
در سطوح مختلفی نگاه می دارد
تا چندی پیش، تصور می کردیم فقط یک سطح وجود دارد
هیچ اطلاعی نداشتیم که سطوح دیگری نیز وجود دارد
وقتی کبریتی روشن می کنیم واکنشی شیمیایی باعث آزادشدن
انرژی ذخیره شده در مولکول ها می شود
پیوندهای شیمیایی قدیمی شکسته و پیوندهای جدیدی شکل می گیرند
اکنون مولکول های مجاور سرعت حرکتشان بیشتر شده
و دما افزایش می یابد
دیری نمی پاید که فرایند، خودتکثیر می شود
که نوعی فرایند زنجیره ای است
انرژی نمایان شده توسط شعله شاید
سالها میان پیوندهای شیمیایی اتم ها محبوس بوده است
و الکترون های اطراف هسته آن را به بیرون هدایت کرده اند
وقتی آتش درست می کنیم
ما این انرژی نهان شیمیایی را آزاد می کنیم
اما سطحی ژرفتر در ماده هست
که در دل خود نوعی انرژی دیگر دارد
در درون قلب اتم، یعنی هسته ی آن
این گنجینه ی نهان میلیاردها سال پیش در
تنور ستارگان دوردست شکل گرفت
بسیار قبل تر از تشکیل سیاره ی زمین
نیروی ستارگان همین است
بیرون کشیدن این نکته از طبیعت
شکلی از بلوغ کیهانی به حساب می آید
هر جهانی که ذکاوت سفر به این
عمق از مارپیچ طبیعت را دارد باید مراقب باشد
اسرار نور ستارگان شوخی بردار نیست
چون مثل آتش می تواند تمدنی را حیات بخشد
و یا آن را به خاکستر تبدیل کند
تیم ترجمه سایت علمی بیگ‌بنگ bigbangpage.com
ترجمه: رضا کاظمی
اتم چیست؟
اتم ها از چه چیزی ساخته شده اند؟
چطور به یکدیگر متصل شده اند؟
چطور چیزی به کوچکی اتم می تواند
چنین قدرتی داشته باشد؟
اتم ها از کجا آمده اند؟
از همانجایی که ما آمدیم
وقتی خاستگاه اتم را جستجو می کنیم
در واقع ما به دنبال سرآغاز خودمان می گردیم
این سفر اکتشافی ما را به اعماق فضا و زمان می برد
مایلم داستانی در مورد دو اتم به شما بگویم
با من همراه باشید
سال ها پیش، قبل از آنکه سیاره ی زمین باشد
ابری نازک و سرد از جنس گاز وجود داشت
این ابر از ساده ترین اتم ها تشکیل شده بود
و نیروی جاذبه میان این اتم ها حضور داشت
بنابراین ابر بزرگ شد
اتم های آن متشکل از
ذراتی کوچک اما سنگین در هسته ی خود بودند
هیدروژن در خود پروتون داشت هلیوم در خود نوترون هم داشت
هر دوی این اتم ها پوششی نازک از الکترون های جنبان
در مدار اطراف خود داشتند
وقتی جاذبه، اتم های درونی تر ابر را به هم نزدیکتر کرد
سرعت حرکت آنها بیشتر و بیشتر شد
تا زمانی که همه چیز به فروپاشی رسید
این فروپاشش دما را به حدی بالا برد
که ابر تبدیل به یک راکتور همجوشی طبیعی شد؛
به بیانی دیگر، تبدیل به یک ستاره شد
اتم هایی که رفتارشان طبق قوانین فیزیک بود به یکدیگر رسیدند
و در تاریکی مطلق به یکدیگر جوش خوردند
و در اینجا بود که نور پدید آمد
در این هجمه از ذرات پایه
هسته ی یکی از اتم های ما
یعنی هسته ی هلیوم شکل گرفت
میلیاردها سال گذشته و اکنون ستاره سنی دارد
تمام سوخت هیدروژنی خود را نیز به هلیوم تبدیل کرده است
حال زمان مرگ ستاره فرا رسیده است
همان فرایند دوران کودکی را ادامه می دهد
می توانید اتم هلیوم را ببینید؟
او به دو اتم دیگر متصل شد تا قهرمان قصه ی ما شود
یک اتم کربن
در قلب ستارگان این اتفاق می افتد
به زودی، اتم کربن ما به بیرون از این
ستاره ی عظیم قرمز جسته و به سوی اقیانوس میان ستاره ای فضا راهی می شود
این اتم را به رنگ آبی درآوردیم تا
در بی کران آن را ببینید
در همین حال، در آنسوی کهکشان
همین فرایندها انجام گرفته و ستارگانی
متولد شده و نابود شدند
دیگر اتم داستان ما در قلب این
ستاره ی در حال مرگ شکل گرفت
در فرایند فاجعه بار تشکیل ابرنواختر
دویست و بیست و شش پروتون و نوترون به یک اتم کربن متصل شدند
و آن را به اتم اورانیوم تبدیل کردند
ما این اتم قهرمان را نیز به رنگ قرمز درآوردیم
تا بتوانید آن را در سفر مخاطره بارش
در فضا و زمان دنبال کنید
به شکلی شانسی و تصادفی
پس از سفر در کهکشان راه شیری
دو اتم ما در تولد آتشین
منظومه ای کوچک حضور داشتند
منظومه ی شمسی ما
اتم کربن ما مسیر زیادی را پیموده تا جزئی از سیاره ای کوچک باشد
پس از میلیاردها سال، این اتم به یک مولکول
بسیار پیچیده متصل شده که توانایی ساختن یک رونوشت
کاملا یکسان را از خود دارد
اتم کربن نقش بسیار کوچک خود را در خاستگاه حیات ایفا کرد
در تمام شکل هایی که داشته است
اتم کربن ما هیچگونه آگاهی نسبت به خود نداشت
بی هیچ اراده ای
اتم ما تنها سیاهه لشکری در دستگاه بی کران کیهانی است
و بر اساس قوانین طبیعت عمل می کند
و آن اتم دیگر
اتم اورانیومی که در ابرنواختر شکل گرفت
چه اتفاقی برای او افتاد؟
دنیای ما در آتش پا به حیات گذاشت
و این اتم کوچک به داخل آن کشیده شد
شاید سوار بر موج انفجار یک ابرنواختر شده باشد
شاید هم جاذبه ی خورشید آن را به این سو هدایت کرده
و آن را بیشتر و بیشتر به درون اعماق کشیده باشد
که بیشتر چیزی شبیه به جهنم بود
سطح زمین به سرعت خنک شد
اما درون آن مذاب باقی ماند
ماگما به آرامی در چرخش بود و اتم اورانیوم ما
مسیر خود را پس از سالها سفر در اعماق
به سوی سطح زمین پیدا کرد
با وجود دما و فشار بالا در اعماق
زمین، سلامت اتم ما هیچوقت تهدید نشد
اتم ها ذراتی کوچک، قدیمی، سرسخت و ماندگار هستند
همه چیز از اتم تشکیل شده است؛ از جمله ما
اما تا اواخر قرن نوزدهم میلادی
ما چیزی در مورد فعالیت آشفته وارانه ی درون اتم نمی دانستیم
و در اینجا بود که بالاخره دو اتم ما از دو سر مختلف کهکشان
یعنی کهکشان راه شیری با یکدیگر ملاقات کردند
در شهر پاریس اتفاق افتاد
اتم کربن ما بخشی از شبکیه ی چشم
یکی از بزرگترین دانشمندان دنیا شد
این اتفاق تنها چند سال پس از کشف اشعه ی ایکس روی داد
ماری کوری با همسرش که همکار او نیز بود
یعنی پیِر، می خواستند بدانند چگونه ذره ای از ماده می تواند
دیدن آن سوی پوست و حتی دیوار را ممکن سازد
دانستن اینکه مکان های کمی در دنیا وجود دارند
که سنگ های غنی از اورانیوم آن، چنین
ویژگی عجیبی داشته باشند الهام بخش ماری در این راه بود
کانسنگ ها که هنوز برگ های کاج در خود داشتند
از بخشی از شرق اروپا می آمدند که امروزه کشور چک در آن قرار دارد
اما این مواد اولیه بسیار کمیاب بودند
و حتی تقطیر مقدار کمی از آن نیازمند
تلاش و کوششی بسیار سخت و طولانی بود
او بعدتر نوشت
ما در تنها دغدغه ی خود می زیستیم؛ مثل زندگی در یک رویا
آنها در بدترین شرایط ممکن کار می کردند
تا کانسنگ را به ماده ای معدنی به نام پیچبلند (اورانیتیت) تبدیل کنند
که حاوی 50 تا 80 درصد اورانیوم بود
این موفقیتی بزرگ محسوب می شد اما ماری و پییر
در جستجوی چیزی بسیار کمیاب تر بودند
فراوری چندین تن از این کانسنگ سه سال طول کشید
ماری به دنبال جداسازی چیزی حدود یک دهم گرم ماده ای بود که نام آن را رادیم گذاشت
ماری و پییر عنصری کاملا جدید کشف کردند
این زوج اثبات کردند رادیم هیچگونه
تغییری در دماهای بسیار بالا نمی کند
مسئله ی عجیبی بود
بیشتر چیزهایی که در این دما قرار می گیرند
به شدت تغییر می کنند
مسئله ی دیگری هم بود
به شکلی ناگهانی انرژی آزاد شد
نه از طریق واکنش های شیمیایی
بلکه ازطریق ساز و کاری نامعلوم
ماری کوری این پدیده ی جدید را رادیواکتیویته نامید
محاسبات او و پییر نشان می دادند انرژی ناگهانی
آزادشده از مقداری رادیم بسیار زیادتر از
سوزاندن همان مقدار ذغال بود
رادیواکتیویته در کمال تعجب آنها
میلیون ها برابر قدرتمندتر از انرژی شیمیایی بود
تفاوت میان آزادسازی انرژی ای که
در مولکول وجود دارد و نیروی بسیار قدرتمندتری که
در اعماق نهفته است
ماری، پییر، ایرن کوچک و مردی که
ماری بعدها با او ازدواج کرد
این خانواده برنده ی پنج جایزه ی نوبل در حوزه ی علم شدند
بطری ها، لوله ها و فلاسک های حاوی پیچبلندی که
آنها را اصلاح کرده بودند در خود بقایایی از ذرات رادیم داشت
این ذرات چنان قدرتمند بودند که در شب آزمایشگاه را نورانی می کردند
ماری سالها بعد نوشت آنها مثل ستارگانی در زمین بودند
همین لوله های درخشان، در آن کلبه ی محقر و فقیرانه
ماری عجولانه این نتیجه را گرفت که
تابش نور به این دلیل است که اتفاقی درون
هسته ی رادیواکتیو اتم ها می افتد
هزاران سال، تصور بر این بود که اتم ها
کوچکترین واحد ماده هستند
ستاره های زمینی کوری مدرک این موضوع بود که درون اتم
احتمالا دنیایی کوچکتر نیز وجود دارد
که ذرات کوچکتری در آن هم کنش دارند
صد سال پس از این شب جادویی
هنوز کتاب های آشپزی ماری کوری با این اثر
رادیواکتیویته ی دلنشینی که او کشف کرد می درخشیدند
اما مدتی طول کشید تا اثرات تاریک تر
این درک عمیقتر از طبیعت در ذهنی
خیال پرداز به نام ه.ج. ولز طلوع کند
نویسنده ای که در تبدیل کردن
مکاشفات جدید علم به داستان هایی
که دنیا را تسخیر کرد استاد بود
همچنین نابغه ای در پیش بینی عواقب جدی این مکاشفات
ه.ج. ولز نویسنده
که برای اولین بار ماشین زمان و حمله ی بیگانگان به ذهنش خطور کرد
کابوس آینده ای را در ذهنش داشت که در آن اتم ها
سلاح می شدند
در این کتاب، با نام آزادی دنیا که در سال 1913نگاشته شد
او عبارت بمب های اتمی را ابداع کرد
و این بمب ها را بر سر مردم عادی درمانده ریخت
او تصور جنگی هسته ای میان انگلستان و
آلمان را در آینده ی غیرممکن و بسیار دور دهه ی 1950در ذهن داشت
در سال 1993، فیزیکدان مجارستانی
لئو زیلار، رویای زیست شناس شدن در سر داشت
دکتر زیلار؟
حالتان خوب است آنجا؟
او رمان ولز را خواند و به فکر فرو رفت
زیلار می دانست اتم ها پروتون و
نوترون در داخل آنها وجود دارد
و پوششی از الکترون جنبان در قسمت خارجی آنها
ناگهان، وقتی منتظر سبزشدن چراغ در
تقاطعی در لندن بود، فکری در ذهن او جرقه زد
اگر او می توانست مقدار زیاد و کافی
از یک عنصری را داشته باشد که با جذب یک نوترون، دو نوترون گسیل کند
می توان واکنش هسته ای زنجیره ای داشت
دو نوترنون، چهار نوترون می دهد چهار نوترون، هشت
و به همین صورت
تا زمانی که مقادیر زیادی از انرژی در هسته ی اتم
بتواند آزاد شود
نه یک واکنش شیمیایی بلکه یک واکنش هسته ای
در این لحظه بود که دنیای ما تغییر کرد
لئو زیلار نیز از قدرت توان در اعداد خبر داشت
اگر یک واکنش زنجیره ای نوترونی را می شد در آن سطح فعال کرد
یعنی در دنیای هسته ی اتم
پس چیزی مثل بمب اتمی خیالی ولز
می توانست وجود داشته باشد
تصور این میزان از توانایی تخریب لرزه به تن او انداخت
این موضوع آخرین پیشرفت علم در سلسله
خشونتی بود که مدتها پیش آغاز شد
پنجاه هزار سال پیش
تمام انسانها، دسته های سرگردان شکارچی/گردآورنده بودند
آنها در محدوده های نزدیک، با صداکردن یکدیگر
ارتباط برقرار می کردند
یعنی با سرعت صوت
حدود 750 مایل «1230کیلومتر» بر ساعت
اما در فواصل بیشتر آنها می توانستند فقط با سرعتی
معادل سرعت دویدنشان ارتباط برقرار کنند
حدود 12000 سال پیش حوالی دوران
اختراع کشاورزی، بشر قدرت کشتار
از فواصل دورتر را ابداع کرد
شعاع کشتار به اندازه ی برد تیری بود که از
یک کمان رها شده بود
و آنها می توانستند یک فرد را تنها با یک تیر بکشند
نیاکان ما چندان جنگ طلب نبودند زیرا
تعداد آدم ها اندک بود و آن زمان آنقدر جای کافی وجود داشت
که جابجاشدن بر نزاع مسلحانه ارجح بود
سلاح های آنها اغلب برای شکار استفاده می شد
گستره ی افق شناخت آنها از افراد دیگر کوچک بود
که شامل دیگر اعضای گروه
پنجاه یا صد نفره ی آنها می شد
اما افق زمانی آنها بسیار بزرگتر شد
آنها به مدتی طولانی سخت کار کردند و محصولات خود را اینجا و
الان کاشتند، تا چند ماه بعد بتوانند آنها را برداشت کنند
آنها رضایت حال را با هدف منفعت در آینده عقب انداختند
آنها شروع به برنامه ریزی برای آینده ی خود کردند
در حدود 2.500 سال پیش، نوعی جنگ جدید به وجود آمد
آنها دست به تصرف قلمروی اسکند زدند که از
مقدونیه تا دره ی سند امتداد داشت
حال آدم های زیادی روی زمینی بودند که عهدی
در برابر میلیون ها نفر داشت
در فواصل طولانی
بیشینه ی سرعت ارتباطات و همچنین حمل و نقل
برابر با سرعت دریانوردی و اسب بود
آرخیداموس سوم، پادشاه یونان باستان
شهره به شهامت پایدارش بود
او از مشارکت تن به تن در جنگ ها لذت می برد
گفته می شود وقتی او اولین بار دید جسمی از یک
خرکمان پرتاب شد، فریادی از اندوه سر داد
ای هرکول! دلاوری انسان از میان رفته است
شعاع کشتار و نرخ آن نیز
افزایش چشمگیری داشت
حال، ده جنازه بر روی زمین است که می توانست یکی باشد
و سربازی که اهرم ابزار شهربند را آزاد کرد
حتی صورت آنها را ندیده بود
او بسیار دورتر از کشتار آنسوی دیوارهای
شهر مانده بود
امروزه، ببشینه ی سرعت حمل و نقل برابر با سرعت
گریز از زمین است
چهل هزار کیلومتر بر ساعت
سرعت ارتباطات برابر با سرعت نور است
افق شناخت ما به شدت گسترش یافته است
بعضی ها یک میلیارد و بیشتر
برای دیگران، تمام گونه ی بشر
و برای عده ای اندک، تمام موجودات زنده
شعاع کشتار، در بدترین حالت
امروزه در سطح تمدن بشری است
چطور به اینجا رسیدیم؟
نتیجه ی اتحاد کشنده ای میان علم و قدرت بود
و یک دانشمند وجود داشت که هیچ میزانی از
قدرت تخریب برای او کافی نبود
سخت است که لحظه ی دقیقی را مشخص کنیم
که در آنجا اولین جنگ هسته ای روی داد
شاید به نظر برخی همان کمان هایی باشد که بر فراز
درخت ها می رفتند
شاید برخی هم بگویند بسیار بعدتر
با سه پیغام آغاز شد
در سال 1939 در روز تولد آدولف هیتلر
یکی از دانشمندان برجسته و جوان او
پل هارتک، برای رهبر خود هدیه ای ویژه در سر داشت
هارتک نامه ای به دفتر جنگ نازی نوشت
او می خواست آنها را از آخرین پیشرفت های
فیزیک هسته ای مطلع کند که می توانست امکان تولید مواد منفجره ای
بسیار قدرتمندتر از سلاح های قبلی را فراهم کند
او سعی داشت بمب اتم در اختیار هیتلر بگذارد
اما هیتلر هیچوقت نمی توانست به سلاح هسته ای دست یابد
او بسیاری از دانمشندان بزرگ سرزمین خود را به تبعید و زندان
فرستاده یا به قتل رسانده بود
دانشمندانی که یهودی یا آزادی خواه و
یا هر دوی اینها بودند
درست یک ماه قبل از شروع جنگ
لئو زیلار به دیدار آلبرت اینشتین در خانه ی
اجاره ای او در جزیره ی لانگ آیلند رفت
فیزیکدانی که معمولا راننده ی لئو زیلار در
سفرهای بیرون از منهتن بود در آن روز از ماه آگوست 1939 در دسترس نبود
پس زیلار دست کمک به سوی مهاجری مجارستانی دراز کرد
دانشمندی جوان به نام ادوراد تلر
تحقیقات در بوداپست او و خانواده اش را
به مونیخ رانده بود
جایی که او پای راست خود را پدر تصادف از دست داد
در اوایل دهه ی 1930، تلر و خانواده اش مجبورشدند
بار دیگری فرار کنند
همانطور که هارتک وظیفه ی خود دانست هیتلر را مطلع کند
زیلار نیز می خواست رئیس جمهور فرانکلین رزولت در مورد
قدرت شگفت انگیز چنین سلاحی باخبر باشد
هیچ دانشمندی روی زمین نبود که اعتبار و
نفوذی قابل مقایسه با اینشتین داشته باشد
حتی تصور اینکه هیتلر سلاح هسته ای
در اختیار داشته باشد برای او کابوس بود
اما چه عواقبی در بلند مدت در پس این
دانش خطرناک بود؟
دانشی که اگر افسار می گسیخت دیگر برگشتی در کار نبود
اینشتین هیچ نقشی در ساخت
بمب اتم توسط ایالات متحده بر عهده نگرفت
این پروژه را با نام پروژه ی منهتن می شناسند
اما او رئیس جمهور را از استفاده ی احتمالی
از هسته ی اتم در جنگ خبر داد
پس از پایان جنگ، او در مصاحبه ای گفت اگر
می دانست آلمان ها در ساخت بمب اتم موفق نمی شوند
هیچوقت نامه را امضا نمی کرد
اما ادوارد تلر به هیچ عنوان مردد نبود
او بسیار مشتاق بود تا تبدیل کردن اتم به سلاح را آغاز کند
فیزیکدان روس، ج.ن. فلیروف سالها در تلاش بود که به رهبر خود
جوزف استالین هشدار دهد امکان استفاده ی نظامی از
واکنش زنجیره ای هسته ای وجود دارد
اما شوروی سابق در محاصره ی آلمان ها بود
و پروژه ی بمب اتمی به احتمال سالها زمان می برد تا کامل شود
در این شرایط بسیار بغرنج
این موضوع بسیار دور از ذهن نشان می داد
در سال 1942 فلیروف مقاله ای علمی با موضوع
فیزیک هسته ای منتشر کرد
حال او مشتاق بود تا نظرات فیزیکدانان معروف
در سراسر اروپا و ایالات متحده را بشنود
فلیروف سردرگم بود
هیچ یک از فیزیکدانان جامعه ی جهانی علمی
مقاله ی او را دارای ارزش کافی برای نظردادن نمی دانستند
در آغاز به او بر خورده بود اما سپس او فهمید چه اتفاقی
در حال وقوع است
مجله های علمی آمریکایی و آلمانی از پرداختن
به هر گونه مقاله در مورد فیزیک هسته ای منع شده بودند زیرا هر دو کشور
مخفیانه در حال ساخت بمب بودند
عدم وجود داده های منتشرشده (میان مباحث مجلات)
سگ هایی که پارس نکردند، فلیروف را واداشت
تا تلاش خود را برای متقاعدسازی استالین به منظور شروع
برنامه ی ساخت سلاح هسته ای خود دوبرابر کند
در هر سه مورد دانشمندان بودند
نه ژنرال ها یا دلالان سلاح
که رهبران خود را از امکان افزایش بسیار زیاد
نرخ کشتار آگاه کردند
دایره ی جنگ ایالات متحده
مکان دورافتاده ی لس آلاموس در نیومکزیکو را
به عنوان مرکز پروژه ی تحقیقات بمب اتم انتخاب کرد
آنجا را هدایتگر این پروژه پیشنهاد کرده بود
یعنی فیزیکدان ج. رابرت اپنهایمر
کسی که دوران نوجوانی در همین محل از یک بیماری بهبود یافته بود
اما برای ادوارد تلر، بمب اتم به اندازه ی کافی بزرگ نبود
او کشتار بزرگتری را در سر می پروراند
سلاحی که در آن یک بمب اتم چیزی بیشتر از یک
کبریت برای روشن کردن فیتیله ی هسته نبود
یک سلاح هسته ای گرمایی
چیزی که تلر به شکلی عاشقانه آن را مافوق نامید
اگر بخواهیم برای ادوارد تلر قطبی مخالف در جامعه ی اندیشمندان تصور کنیم
آن شخص جوزف راتبلت بود
راتبلت در خانواده ای ثروتمند در شهر وارسا به دنیا آمد
که مثل تلر همه چیز خود ر از دست داده بود
در تابستان 1939، درست قبل از حمله ی نازی ها
او به انگلستان دعوت شد تا مقامی تحقیقاتی در
دانشگاه لیورپول داشته باشد
در لحظه ی آخر، قبل از رفتنش به آنجا
همسر عزیز او تولا عمل اورژانسی برداشتن آپاندیس داشت
او مجبور شد تا زمان بدست آوردن سلامت لازم برای سفر
در آنجا بماند
تولا اصرار داشت جوزف برود و خانه ی جدیدشان را آماده کند
تولا به او گفت چند هفته بیشتر طول نخواهد کشید
مسئله، پیداکردن فیتیله ای شیمیایی بود که
واکنش زنجیره ای هسته ای را آغاز کند
که اولین بار به ذهن لئو زیلار در لندن رسید
دانشمندان و مهندسان با خود گفتند که آنها
با ساختن بمبی با قدرت تخریبی بی همتا از خطری مهلک
جلوگیری خواهند کرد
حکومت های آنها قابل اعتماد بودند
حکومت ها هیچوقت از چنین سلاحی با هدف
ابراز خشونت استفاده نخواهند کرد، نه مثل دیگر حکومت های دنیا
این دانشمندان اتمی اولین کسانی بودند که دیدند
سلاح های هسته ای به منظور استفاده نشدن آنها ساخته می شوند
ترس از هیتلری مجهز به بمب اتم نیروی محرک
پروژه ی منهتن بود
با این حال، وقتی آلمان تسلیم شد و هیتلر دیگر
یکی از هزاران دانشمندی نبود که بر روی ساخت بمب کار می کرد
تنها یک نفر استعفا داد
آن شخص جو راتبلت بود
در سال های بعد، وقتی از او در مورد
تصمیمش می پرسیدند، او همیشه مسئله ی گرفتن این تصمیم
از روی اخلاق را رد می کرد
او همیشه لبخند می زد و می گفت، حقیقت این است که او
به شدت دلتنگ زنش بود که از ترک وارسا
منع شده بود و تسلیم خواسته ی او در آشوب جنگ شده بود
با پایان کار او در اروپا
او شانسی پیدا کرد تا به جستجوی همسرش برود
اما، او هیچوقت اثری از همسرش پیدا نکرد
بجز نامی در فهرست اسامی فوت شدگان
تولا در هلوکاست کشته شده بود
و در اردوگاه بلزک از بین رفته بود
اگرچه او 60 سال دیگر هم عمر کرد
اما راتبلت دیگر هیچوقت ازدواج نکرد
از میان سه دولتی که تحقیقاتی در زمان جنگ
برای ساخت بمب داشتتند
فقط ایالات متحده قبل از اتمام جنگ در پروژه موفق شد
و تاریخ شناسان بر این باورند دلیل آن وجود
مهاجران بسیار در آمریکا بود
از میان چهره های اصلی پروژه ی منهتن
تنها دو تن از آنها بومی بودند
و فقط یکی از آنها مدرک دکتری خود را در آمریکا گرفته بود
بمب های اتم بر سر شهرهای
هیروشیما و ناکازاکی ژاپن ریخته شد و جنگ جهانی دوم را پایان داد
دو ماه بعد رئیس جمهور ترومن از اپنهایمر دعوت کرد
تا در دفتر بیضی شکل از او تقدیر به عمل آید
اما ترومن نگران بود
اپنهایمر حوصله ی جشن را نداشته باشد
آقای رئیس جمهور، حس میکنم دستانم به خون آغشته است
احمق نباش
اگر خون روی دستان کسی باشد آن من هستم
و این مسئله اصلا مرا اذیت نمی کند
به نظرت چقدر طول می کشد که
روس ها بمب بسازند؟
هیچی!
هیچوقت دیگه این دانشمند بچه و گریون رو
پیش من نیار، می شنوی؟
کمتر از چهار سال بعد
روس ها بمب اتم خود را منفجر کردند
و کمی پس از آن، هر دو کشور اقدام به ساخت
بمب های گرمایی-هسته ای هیدروژنی کردند
رقابت تسلیحات هسته ای با این سه نامه از طرف
دانشمندان آغاز شده و به سمتی وحشتناک رفت
پس از جنگ، رویای تلر برای قدرت کشندگی بیشتر و بیشتر
به واقعیت نزدیک شد
اوایل دهه ی 1950، زمانی که شکار کمونیست ها
در ایالات متحده آغاز شد او مشتاق بود تا به این موضوع اشاره کند
که فرمانده ی قبلی او یعنی رابرت اپنهایمر
که پروژه ی منهتن را هوشمندانه رهبری کرد
باید مصونیت او خلع شود
در نتیجه حرفه ی اپنهایمر نابود می شد
با وجود کاهش چشمگیر تسلیحات هسته ای
هنوز سایه ی جنگ هسته ای به دنبال ما بود
چطور می توان راحت به خواب رفت؟
آن هم در سایه ی دود یک کوه آتشفشانی؟
در زمان های دیگر، مردمی بودند که با
خطری بزرگ مواجه بودند مثل زمانی که در خواب بی حرکت می شویم
بگذارید داستانی برای شما بگویم
دو مرد وارد یک میکده می شوند
و دعوایشان می شود
بریم
لویی آگوست سیپاریس دستگیر شده و به زندان
سنت پییر منتقل شد و در دخمه ای محبوس شد
همه ی اینها در جزیره ی استعماری فرانسوی
مارتینیک در دریای کارائیب در سال 1902 اتفاق افتاد
در اواسط یک کارزار انتخاباتی
در یک صبح از ماه آوریل، فرنان کلریک به بیرون آمد
تا از منظره لذت ببرد
او ارباب هر چیزی بود که نگاهش می کرد
کارخانه هایی که درختان را به مبلمان تبدیل کردند
و زمین های نیشکر و قهوه
عجیب است
چرا باید شبنم بزند آن هم در چنین صبح آفتابی و گرمی
اما شبنم نبود، بلکه خاکستر بود از آتشفشان
کوه مونت پله
وقتی خاکستر شروع به نشستن کرد
کلیر اپرنتیس همسر مشاور آمریکایی
با خود فکر کرد به خانه اش در ماساچوست برود
نه، دیگر جای فکرکردن نداشت
او ترتیب مراسمی برای هفته ی بعد را داده بود
که عقب انداختن آن غیر قابل تصور بود
و افراد بسیاری در آنجا فقیرتر از آن بودند که اموال
ناچیز خود را پشت سر گذاشته و سنت پییر را به
سوی قسمت امن جزیره ترک کنند
دیگر افراد، که وسایل مورد نیاز را داشتند
سوار قایق هایشان شدند
شهردار فوشی تا پاسی از شب مشغول کار بود
و جزئیات برنامه ی ضیافت جشن عروج را پیش نویسی می کرد
در این خلال، در پایین...
خدمتکاران مشغول پاک کردن خاکستر سالن ضیافت بودند
تا برای رویداد مهم آماده باشد
نزدیکترین فرد به مقام یک دانشمند در جزیره ی مارتینیک
یک معلم دوره ی دبستان به نام گاستن لاند بود
در واقع لاند سری به دهانه ی آتشفشان
تازه فعال شده زده بود و مشاهدات خود را
از افزایش فعالیت های آن با روزنامه در میان گذاشته بود
اما لاند بیشتر نگران
سفر خود به پاریس بود
او قرار بود نمونه هایی از زندگی گیاهی جزیره
نشان داده و یک سخنرانی ارائه دهد
اما، با این سرعت نشستن خاکستر
نمونه های او تماما نابود می شد
شهردار فوشی شجاعت خود را جمع کرد تا اعلامیه ی جدیدی بنویسد
شهروندانم، هراسان مباشید
هیچ جریان گدازه ای نمی تواند در آینده ی نزدیک به شهر برسد
ما هفت کیلومتر فاصله با آتشفشان داریم
مقدار گدازه باید به شکلی غیرممکن آنقدر زیاد باشد
که از دو دره ی وسیع و باتلاقی عبور کند
که میان ما و مونت پله قرار دارد
در بامداد روز هفتم ماه می
مردم سنت پییر با لرزش های عظیم و
صدای رعد و برق نزدیک دهانه ی جهنمی آتشفشان بیدار شدند
حال، وحشت میان مردم رخنه کرد
سربازان به میان جمعیت فرستاده شده بودند و سعی در آرام کردن آنها داشتند
و سپس...
درست قبل از طلوع صبح پنج شنبه
هشتم می
آتشفشان به کلی آرام شد
هوا خنک و تازه بود
و دریا مثل شیشه
وقتی مونت پله در 8:02 صبح روز
هشتم می 1902 فوران کرد، انفجار آن چنان صدای بلندی داشت
که 800 کیلومتر آنسوتر در ونزوئلا شنیده شد
جریان آذرآواری عظیم
ابری کشنده از گازهای بسیار داغ
در عرض چند دقیقه از دره ها عبور و به شهر رسید
قدرت انفجار برابر با یک
کلاهک جنگی هسته ای بود
سه روز پس از فوران
مردانی از آنسوی جزیره
خیابان های پر از دود سنت پییر را می گشتند
تا اجساد را جمع آوری کرده و باقیمانده ای که آتشفشان نتوانسته بود تصاحب کند
را به طور کامل بسوزانند
کمتر کسانی تجربه ای مشابه با
لویی اگوست سیپاریس داشتند که از آن جان به در برده و تعریف کنند
وقتی آتشفشان فوران کرد او صدای فریاد های
دستگیرکنندگانش را کمی قبل از سکوتی وحشتناک شنید
و سپس، گرمایی شدید از پنجره ی کوچک سلول او
به داخل پرتاب شد
او به عقب جهید تا در امان بماند
اما با این وجود به شدت تا شانه هایش دچار سوختگی شد
به مدت سه روز او در رنج و عذاب بود
و هیچ ماده ی مغذی بجز رطوبت دیوارهای سلول خود نداشت
محکومیت او به گذران دوران حبس انفرادی خود در سلولی با دیواری
ضخیم جان او را نجات داد
او یکی از دو نجات یافته ی
از میان 30.000 شهروند سنت پیر بود
ما چطور؟
آیا خواهیم دانست چه زمانی زنگ هشدار را بزنیم؟
آیا می توانیم اتفاق پیش رو را ببینیم؟
آیا به موقع بیدار می شویم؟
حال ما در مسیر یکی از دو اتم داستانمان قرار داریم
اتم اورانیوم
اتم اورانیوم طبیعت ناپایداری دارد
دیر یا زود، متلاشی می شود
ذره ای از هسته اش جدا شده
و اتم اورانیوم را به
عنصری کاملا متفاوت تبدیل می کند
توریم
ما در حال پرواز بر فراز آتشبار فروپاشی رادیواکتیو هستیم
ذرات زیراتمی مانند گلوله در
ساختار شگرف حیات حرکت می کنند
و الکترونها را از مولکول هایشان جدا می کنند
تابش یونساز به همین شکل بر موجودات زنده تاثیر می گذارد
این کروموزوم ها هرگز شانسی نداشتند
به همین دلیل سلاح های اتمی بسیار خطرناک تر از
سلاح های معمولی هستند
تابش یونساز در اطراف ما و حتی در درون ما وجود دارد
در سطوح پایین خطری ایجاد نمی کند
اما در سطوح بالاتر داستان متفاوت است
در بازه ی کوتاه، قرارگرفتن در معرض سطحی کشنده از تشعشعات می تواند
باعث ایجاد واکنشی افسارگسیخته در سلول شود که سرعت تکثیرش
به شدت افزایش می یابد
سرطان
اما قدرت تخریب آن نیز می تواند در راهروی زمان طنین انداز شود
وقتی تشعشعات به درون کروموزوم
پروانه نفوذ می کند، ردپایی از نابودی را از خود به جای می گذارد که
سرنوشت فرزند متولدنشده ی پروانه را تغییر می دهد
جهشی در ژن های او
ما وجوه اشتراک بسیاری با پروانه داریم
هر تغییری در ساختار در ان ای در نسل های
آینده بارها و بارها رونوشت خواهد شد
آسیب وارده منتقل می شود
و آینده مان را به تباهی می کشد
ما از اتم هایی تشکیل شده ایم که در ستاره هایی
هزاران سال نوری آنسوتر در فضا و میلیاردها سال قبلتر در زمان متولد شدند
جستجو به دنبال خاستگاهمان ما را
از مبدأ تاریخی خود بسیار دور ساخته است
ما از ماده ی ستارگانیم که عمیقا
به تمام جهان هستی متصل هستیم
ماده ای که ما از آن ساخته شدیم در آتش کیهانی تولید شد
و اکنون، ما، مجموعه ای متحرک از 7 میلیارد
میلیارد میلیارد اتم که به شکلی پیچیده در مدت
هزاران سال سرهم شدیم بهانه ای شده تا از آن آتش کیهانی
پنهان در قلب ماده بهره ببریم
ما نمی توانیم این دانش را از ذهن بیرون کنیم
و به شکلی غم انگیز، جنون در خانواده ی ما جریان دارد
بجز نامه هایی که آن دانشمندان نوشتند و این
کابوس را آغاز کردند نامه ی دیگری هم بود
اینیکی، نامه ای به سیاره است
و بیان دارد درک جدید ما از علم فیزیک
نیازمند روشی نو برای تفکر بود
آیا باید مرگ را انتخاب کنیم چون نمی توانیم خصومت هایمان را فراموش کنیم
ما به عنوان انسان به انسان های دیگر مجذوب می شویم
انسانیت خود را به یاد داشته باش و باقی را قراموش کن
اما دیگر اتم ما چه شد؟
اتم کربن؟
این اتم در درون شما است
سایت علمی بیگ بنگ bigbangpage.com