بیگ بنگ: اخترشناسان میگویند شاید جستوجو برای نشانههای هوش فرازمینی تاکنون بخشی از سیگنالهای احتمالی بیگانگان را از دست داده باشد؛ زیرا این سیگنالها ممکن است در بخشی از طیف امواج رادیویی قرار داشته باشند که در سالهای اخیر کمتر مورد بررسی قرار گرفته است.
به گزارش بیگ بنگ، بیشتر پروژههای SETI (جستوجوی هوش فرازمینی) تاکنون روی فرکانسهای ۱٫۴۲ تا ۱٫۶۶ گیگاهرتز متمرکز بودهاند. این بازه که به «چالهٔ آب» (Water Hole) معروف است، میان فرکانسهای طبیعی تابش رادیویی هیدروژن و هیدروکسیل (OH) قرار دارد؛ دو مولکولی که در کنار هم، آب را تشکیل میدهند.
دانشمندان سالهاست معتقدند این بخش نسبتاً آرام از طیف رادیویی، بهترین مکان برای برقراری ارتباط میان تمدنهای هوشمند است. منطق این ایده این است که هر تمدن پیشرفتهای احتمالاً به اهمیت جهانی هیدروژن و هیدروکسیل پی میبرد و ممکن است برای ارسال یا دریافت پیام، همین محدوده فرکانسی را انتخاب کند.
اما اکنون یک پژوهش جدید نشان میدهد که فرکانسهای رادیویی بالاتر نیز میتوانند مسیر مهم و امیدوارکنندهای برای یافتن سیگنالهای فناورانه احتمالی از تمدنهای دیگر باشند. نتایج این پژوهش این هفته در نشست ملی اخترشناسی ۲۰۲۶ انجمن سلطنتی اخترشناسی در شهر بیرمنگام ارائه خواهد شد.
گشودن پنجرهای تازه به جستوجوی سیگنالهای فرازمینی
“لوئیزا میسون” پژوهشگر دکترای دانشگاه منچستر، با استفاده از دادههای آرشیوی آرایه بزرگ میلیمتری/زیرمیلیمتری آتاکاما (ALMA) در شیلی، نخستین جستوجوی ستی را با این تلسکوپ انجام داد. او بهجای انجام رصدهای جدید، دادههایی را بررسی کرد که در ابتدا برای اهداف دیگرِ اخترشناسی جمعآوری شده بودند.
“میسون” در این دادهها به دنبال سیگنالهای رادیویی باریکباند گشت؛ سیگنالهایی که میتوانند بهجای پدیدههای طبیعی کیهانی، نشانهای از فناوری یک تمدن هوشمند باشند. او میگوید: «برای چندین دهه، جستوجوهای ستی روی بخش نسبتاً کوچکی از طیف امواج رادیویی متمرکز بودهاند. ما میخواستیم ببینیم اگر به سراغ ناحیهای کاملاً متفاوت برویم، چه چیزی ممکن است پیدا کنیم.»
او افزود: «باندهای رادیویی میلیمتری و زیرمیلیمتری تقریباً هرگز در پروژههای ستی بررسی نشدهاند. در واقع، هدف ما این است که قلمرو کاملاً جدیدی را برای جستوجوی نشانههای تمدنهای فرازمینی باز کنیم.»
“میسون” دو بازه کوچک از فرکانسهای باند ۳ تلسکوپ ALMA را جستوجو کرد، اما هیچ امضای فناورانه (Technosignature) یا سیگنال احتمالی متعلق به موجودات فرازمینی که از آستانه تشخیص این پژوهش فراتر باشد، پیدا نکرد.
با وجود اینکه این مطالعه تنها چهار مجموعه داده آرشیوی ALMA را بررسی کرد، “میسون” معتقد است این پژوهش نشان میدهد تلسکوپهای رادیوییِ فرکانس بالا میتوانند در آینده نقش مهمی در برنامههای SETI ایفا کنند.
این تحقیق همچنین به فرصت ارزشمندی اشاره میکند که تاکنون تا حد زیادی نادیده گرفته شده است: هر بار که اخترشناسان یک تلسکوپ رادیویی را به سمت یک جرم آسمانی نشانه میروند، در همان میدان دید، نور و سیگنالهای تعداد زیادی ستاره دیگر نیز بهطور همزمان ثبت میشود. این یعنی هر رصد علمی میتواند، بدون نیاز به زمان رصد اضافی، فرصتی برای جستوجوی احتمالی سیگنالهای تمدنهای فرازمینی نیز باشد.
شمارش ستارههای پنهان در میدان دید تلسکوپ
در گذشته، پژوهشگران برای برآورد تعداد ستارههایی که بهطور اتفاقی در میدان دید تلسکوپ ثبت میشدند، از فهرستهایی مانند کاتالوگ گایا (Gaia) استفاده میکردند. اما لوئیزا میسون رویکرد متفاوتی را در پیش گرفت.
او بهجای اتکا به کاتالوگهای موجود، از مدل کهکشانی بسانسون (Besançon Galactic Model) استفاده کرد تا جمعیت واقعی ستارههای موجود در هر رصد را تخمین بزند؛ از جمله ستارههایی که آنقدر دور، کمنور یا دشوار برای شناسایی هستند که در کاتالوگهای فعلی بهطور قابل اعتماد ثبت نشدهاند.
وقتی این روش روی یک پژوهش پیشین ستی شامل ۱۳۲۷ جهتگیری تلسکوپ اعمال شد، برآورد تعداد ستارههای بررسیشده از حدود ۲۸۸ هزار ستاره (بر اساس دادههای گایا) به بیش از ۶٫۱ میلیون ستاره افزایش یافت.
به گفته میسون، این روش تصویری بسیار واقعبینانهتر از میزان واقعی بخشهایی از کهکشان ارائه میدهد که تاکنون برای یافتن امضاهای فناورانه (Technosignatures) مورد جستوجو قرار گرفتهاند.
او میگوید:«یکی از هیجانانگیزترین بخشهای این پژوهش این بود که فهمیدیم در واقع تعداد بسیار بیشتری از ستارهها را نسبت به چیزی که قبلاً تصور میکردیم بررسی کردهایم.»
او ادامه داد: «حتی یک رصد بسیار کوچک هم میتواند شامل تعداد بسیار زیادی از ستارهها، با انواع گوناگون، باشد؛ ستارههایی که شاید اصلاً قصد مطالعه آنها را نداشتیم. با ترکیب رصدهای رادیویی در فرکانسهای بالا و شبیهسازیهای کهکشانی، میتوانیم دقیقتر بفهمیم تاکنون چه بخشهایی را جستوجو کردهایم و گام بعدی را باید به کدام سمت برداریم.»
“میسون” تأکید میکند که نیافتن هیچ سیگنالی به این معنا نیست که حیات هوشمند در جهان وجود ندارد؛ بلکه فقط نشان میدهد که در بازههای فرکانسی محدود بررسیشده در این مطالعه، هیچ سیگنال امیدوارکنندهای یافت نشده است. او امیدوار است این پژوهش، پروژههای آینده ستی را تشویق کند تا طیف گستردهتری از امواج رادیویی را جستوجو کنند و در عین حال، بهره بیشتری از دادههای ارزشمند آرشیوی رصدهای اخترشناسی ببرند. جزئیات بیشتر این پژوهش در اطلاعیههای ماهانه انجمن سلطنتی نجوم منتشر شده است.
سایت علمی بیگ بنگ / منبع: phys.org
لینک کوتاه نوشته : https://bigbangpage.com/?p=109838
(1 نفر , میانگین : 5,00 از 5)
