بیگ بنگ: کاوشگر کنجکاوی ناسا هنگام صعود از درهای در مریخ به نام «واله گرانده» (Valle Grande)، با منظرهای شگفتانگیز روبهرو شد؛ گسترهای عظیم از ترکهای ششضلعی و چندضلعی که مانند یک کندوی عسل، سطح زمین را پوشاندهاند.

به گزارش بیگ بنگ، این ساختارهای هندسی که هر کدام حدود ۴ تا ۸ سانتیمتر عرض دارند، ممکن است سرنخهای مهمی درباره گذشتهی آبی و اقلیم باستانی سیاره سرخ در اختیار دانشمندان قرار دهند.
پیش از این، کنجکاوی نمونههای کوچکتری از چنین الگوهایی را دیده بود، اما دانشمندان مأموریت هرگز با منطقهای به این وسعت روبهرو نشده بودند.
دریایی از چندضلعیها
کنجکاوی در روزهای ۱۹ و ۲۰ ژوئن ۲۰۲۶ ( ۴۹۳۰ و ۴۹۳۱ روز مریخی ماموریت)، از این منطقه یک تصویر پانورامای ۳۶۰ درجه ثبت کرد. در تصاویر، این الگوهای چندضلعی تا دوردستها ادامه دارند و هرچه چشم کار میکند، سطح مریخ را پوشاندهاند.
این ترکها حتی اطراف تپهای به نام «میرافلورس» (Miraflores) نیز دیده میشوند؛ برآمدگیای حدود ۶ متر ارتفاع که لایهای ضخیم از شن، بخش بالایی آن را پوشانده است. “اشوین واساوادا” دانشمند ارشد مأموریت در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا (JPL)، میگوید: «در طول مأموریت کنجکاوی، مناظر شگفتانگیز زیادی دیدهایم، اما این دریای چندضلعی واقعاً نفس ما را بند آورد. شکل و ترکیب شیمیایی این ساختارها را با دقت بررسی کردهایم و امیدواریم دادهها نشان دهند دقیقاً چگونه به وجود آمدهاند.»

این الگوهای لانهزنبوری چگونه شکل گرفتهاند؟
برخی از ساختارهای چندضلعی که کنجکاوی قبلاً بررسی کرده بود، بهوضوح در اثر خشک شدن گلولای شکل گرفته بودند. اما این تنها توضیح ممکن نیست. دانشمندان میگویند چند فرایند مختلف میتوانند چنین الگوهایی ایجاد کنند، از جمله: تغییرات مداوم دما میان گرما و سرما که باعث شکستن سطح زمین به شکلهای هندسی میشود. فشرده شدن رسوبات در زیر سطح که میتواند آب را از میان آنها بیرون براند و الگوهای چندضلعی ایجاد کند.
اکنون پژوهشگران در حال بررسی دادههای جدید هستند تا مشخص کنند کدام یک از این فرایندها، یا شاید ترکیبی از آنها، این میدان عظیم را در واله گرانده به وجود آورده است.
۱۴ سال کشفهای شگفتانگیز
این کشف جدید به فهرست بلند یافتههای غیرمنتظرۀ کنجکاوی اضافه میشود. این کاوشگر از زمان فرود خود روی مریخ در ۵ آگوست ۲۰۱۲ تاکنون، بلورهای گوگرد، شهابسنگهای براق و بسیاری از ساختارهای زمینشناسی عجیب را کشف کرده است.

اما مهمتر از همه، کنجکاوی شواهد محکمی به دست آورده که نشان میدهد مریخ چند میلیارد سال پیش دارای آب مایع، مواد شیمیایی ضروری و عناصر موردنیاز برای شکلگیری حیات میکروبی بوده است.
سرنخهایی از گذشتهی آبی مریخ
میلیاردها سال پیش، دریاچهها و رودخانهها بخشهایی از دامنههای پایینی کوه شارپ (Mount Sharp) را پوشانده بودند؛ کوهی با ارتفاع حدود ۵ کیلومتر که کنجکاوی از سال ۲۰۱۴ در حال صعود از آن است. این کاوشگر همچنین ردپای مولکولهای کربنداری را یافته که از آنها بهعنوان پیشسازهای RNA و DNA یاد میشود؛ دو مولکول اساسی که اطلاعات ژنتیکی موجودات زنده را حمل میکنند.
البته دانشمندان هنوز نمیتوانند با اطمینان بگویند این مولکولهای آلی بر اثر فعالیت زیستی به وجود آمدهاند یا در نتیجه فرایندهای طبیعی زمینشناسی. هر دو احتمال همچنان مطرح است. با این حال، این کشف یک نکته مهم را تقویت میکند: مریخ باستانی، دستکم از نظر شیمیایی، محیطی مناسب برای شکلگیری حیات در اختیار داشته است.
سایت علمی بیگ بنگ / منبع: scitechdaily.com
لینک کوتاه نوشته : https://bigbangpage.com/?p=109867















