10 اردیبهشت 1392 1

تایید نسبیت: اینشتین راست می گفت

یک گروه بین المللی از دانشمندان سامانه ی دوتایی شگفت انگیزی کشف کرده اند که از یک ستاره ی نوترونی کوچک تشکیل شده ولی سنگین تر از معمول که با سرعت ۲۵ دور در ثانیه به گرد محور خود و هر ۲.۵ ساعت یک بار هم به گرد یک کوتوله‌ی سفید می چرخد. سیستم تپ…

3 اردیبهشت 1392 0

گرانش، از نيوتن تا اينشتين – قسمت پنجم

همكاري نهايي : اگر قرار باشد يك نظريه‌ي علمي جديد، جدي به شمار آيد، بايد دو آزمايش منتقدانه را با موفقيت بگذراند. نخست، آن نظريه بايد بتواند نتايج تئوري‌اي را حاصل نمايد كه با همه‌ي مشاهدات موجود يك واقعيت، منطبق باشد. تئوري نيروي جاذبه ي اينشتين اين آزمايش را گذارنده بود. زيرا در ميان چيزهاي…

23 فروردین 1392 0

گرانش، از نيوتن تا اينشتين – قسمت چهارم

در 18 نوامبر 1915، اينشتين در مقابل آزمايشي كه به دنبالش بود،‌قرار گرفت. يك نوعي رفتار ستاره‌اي كه منجمين را براي دهه‌ها شگفت‌زده كرده بود. صحنه‌‌ي اين بررسي بود كه توجه او را به خود جلب كرد. اگر به سال 1895 برگرديم، در مي‌يابيم كه منجم فرانسوي به نام اوربين لوورير يك فاصله‌ي شكسته را…

11 فروردین 1392 0

گرانش، از نيوتن تا اينشتين – قسمت سوم

يك دوره‌ي هشت‌ ساله‌ي تحقيق نظري لازم بود تا اينشتين بتواند با استدلال رياضي و توضيح جزء به جزء،‌ تجربه‌ي ذهني‌اش را قوت و استحكام بخشد كه در طي اين دوره، او عقب‌ماندگي‌هايي را نيز تحمل نموده و مجبور مي‌شد تا شاهد مواقعي باشد كه به نظر مي‌رسيد محاسباتش از هم پاشيده مي‌گشت و او…

4 فروردین 1392 0

گرانش، از نيوتن تا اينشتين – قسمت دوم

اينشتين پس از نوشته رساله‌ي خود در سال 1905، همه‌ي توجه و تمركزش را براي توسعه و تكامل نظريه‌ي نسبيت خاص به نظريه‌ي نسبيت عام به كار گرفت. در اين كوشش، او با تغيير اساسي و متفاوتي كه بر اساس يك درك و بينش كاملا متفاوت قرار داشت، چگونگي عمل نيروي جاذبه بين سيارات، قمرها…

23 اسفند 1391 21

نسبیت

بیگ بنگ: نسبیت با یک پرسش معمولی آغاز می شود: هر گاه ما نسبت به یکدیگر در حرکت باشیم، فیزیک شما به فیزیک من چگونه مربوط می شود؟ گالیله پاسخ می دهد: اگر سرعت نسبی ما یکسان باشد، دقیقا قوانین مکانیک یکسانی را می یابیم. نیوتن همان چیز را می گوید اما به تفصیل بیشتر…

8 اسفند 1391 4

گرانش، از نيوتن تا اينشتين – قسمت اول

از مجموعه مقالات تاريخ علم نظريه‌ي نسبيت خاص، فقط براي وضعيت‌هايي خاص كاربرد دارد، يعني وضعيت‌هايي كه در آن‌ها همه‌ي اجسام با سرعت ثابت در حركت هستند. به سخن ديگر، اين نظريه‌ براي جسمي كه داراي شتاب باشد، كاربردي ندارد. در نتيجه، اينشتين سعي كرد تا نظريه‌اش را دوباره بازسازي كند، به‌گونه‌اي كه نظريه‌ي جديد…

29 بهمن 1391 0

نسبيت خاص و زمان – قسمت سوم

تئوري نسبيت خاص با همين روش‌هاي متزلزل بر ديگر جوانب فيزيك، به‌طور يكسان تأثير مي‌گذارد. اينشتين ثابت كرد كه هم‌چنان‌كه آليس نزديك مي‌شود، باب در مي‌يابد كه او در راستاي مسير حركت قطار به طرفش، انقباض مي‌يابد. به بيان ديگر اين‌كه آليس دو متر قد داشته باشد و فاصله‌ي جلو و تا عقب او بيست‌…

26 بهمن 1391 1

نسبيت خاص و زمان – قسمت دوم

فرمول رياضي اينشتين توضيح مي‌داد كه هر مشاهده‌كننده‌اي هنگامي‌كه يك ساعتِ در حال كاركردن را مي‌نگرد، چگونه به درستي درمي‌يابد كه زمان به كندي مي‌گرايد. اين پديده‌اي است كه با عنوان «انبساط زماني» شناخته شده است. (Time Dilation) و اين مورد به قدري روشن و گويا، غلط به نظر مي‌رسد كه چهار سوال را بلافاصله…

24 بهمن 1391 5

نسبيت خاص و زمان – قسمت اول

يكي از شگفت‌آورترين نتايج نظريه‌ي مخصوص نسبيت اينشتين اين است كه تصور آشناي ما از مقوله‌ي زمان اساساً غلط مي‌باشد. دانشمندان و افراد عادي همواره زمان را همچون حركت يك نوع ساعت مخصوص ديواريِ زماني‌ِ جهاني كه بي‌رحمانه و رام‌نشدني، گذر زمان را با تيك‌تيك خود نشان مي‌دهد،‌ يا مانند ضربان قلب كيهاني و يا…

18 بهمن 1391 3

مقايسه جرم لختي و گرانش

مقايسه‌ي جرم لختي و گرانش اينشتين با نظريه‌ي نسبيت عام خود در 1915 نيروي گرانش را توسط جفت‌شدن هندسه فضا-زمان و مواد محتوي جهان جايگزين نمود. او يادآور شد كه نيوتون جرم را از طريق دو عمليات متفاوت تعريف نمود: 1) قانون دوم نيوتون 2) قانون گرانش تصور كنيد كه نيروي معيني را به يك…

10 بهمن 1391 2

نسبيت و جهان بدون اتر – قسمت دوم

نسبيت از ديدگاه گاليله و اينشتين و جهان بدون اتر: در اين‌جا يك چيز مي‌بايست به كنار رود، يا اين‌كه اصل نسبيت گاليله درست نبود و يا تجربه‌ي ذهني اينشتين نقض مي‌شد. سرانجام اينشتين دريافت كه تجربه‌ي ذهني‌اش خطا بود. زيرا آن تجربه بر اساس يك جهان پر از اتر بود. براي اينكه‌ اين تضاد…

7 بهمن 1391 3

نسبيت و جهان بدون اتر – قسمت اول

اصل نسبيت از ديدگاه گاليله و اينشتين   قسمت اول گاليله در مورد نسبيت گفته است: « فرض كنيد شما و يك دوست بدون صحبت با يكديگر در كابين اصلي زير عرشه‌ي كشتي نشسته‌ايد. در آن‌جا تعدادي مگس، تعدادي پروانه و تعدادي ديگر جانوران كوچك از اين گونه وجود دارند. يك ظرف بزرگ پر از…