رونمایی جنجالی ایلان ماسک از خودروی پرنده

به گزارش بیگ بنگ، ایلان ماسک وعده داده که این خودرو «تمام رکوردهای پیست را که تاکنون ثبت شده‌اند، در هم خواهد شکست» و در بلندمدت تنها خودروی تسلا خواهد بود که راننده آن را به‌صورت دستی هدایت می‌کند.تسلا از نسل جدید رودستر رونمایی کرده است؛ خودرویی که به گفته این شرکت می‌تواند پرواز کند، پشتک بزند و در مدت ادعایی ۰٫۸۱ ثانیه از حالت سکون به سرعت حدود 97 کیلومتر بر ساعت، برسد. ماسک معتقد است ترکیب پیشرانه‌های گازی شبیه موشک و فن‌های مکنده‌ای که خودرو را به سطح زمین می‌چسبانند، عملکرد آن در پیچ‌ها را نیز به سطحی خارق‌العاده می‌رساند.

این خودروی دونفره در مرکز آزمایش و توسعه موشک اسپیس‌ایکس در مک‌گرگورِ تگزاس معرفی شد. پس از نمایش قابلیت‌های پروازی آن، تسلا آزمایش شتاب‌گیری را نیز اجرا کرد؛ آزمایشی که طبق اعلام شرکت، از هدف ماسک برای رسیدن به سرعت 97 کیلومتر بر ساعت در کمتر از یک ثانیه فراتر رفت. ماسک می‌گوید نسخه تولیدی حتی سریع‌تر خواهد بود. در حال حاضر، آغاز تولید این خودرو برای سال ۲۰۲۸ برنامه‌ریزی شده است.

فناوری موشکی اسپیس‌ایکس؛ بدون سوخت موشک

این پروژه حاصل همکاری تسلا و اسپیس‌ایکس است. سامانه مورد استفاده به‌جای سوخت موشکی، از هوای فشرده بهره می‌برد و ۱۰ نازل پیشران به رودستر اجازه می‌دهند مانورهایی انجام دهد که فراتر از قابلیت‌های معمول خودروهاست.

در زیر بدنه نیز مجموعه‌ای از فن‌ها قرار گرفته که با مکش هوا، خودرو را به سطح جاده می‌چسبانند و چسبندگی آن را افزایش می‌دهند. تسلا ادعا می‌کند این سامانه می‌تواند نیروی جانبی بیش از ۲ برابر شتاب گرانش زمین، یا بیش از 2g، را در پیچ‌ها امکان‌پذیر کند.

ماسک گفت: «می‌توانید با چنان قدرتی پیچ‌ها را پشت سر بگذارید که انگار قوانین فیزیک را زیر پا گذاشته‌اید؛ چون خودرو آن‌قدر محکم به زمین می‌چسبد. از نظر شتاب‌گیری و عبور از پیچ‌ها، این خودرو تمام رکوردهای پیست را که تاکنون وجود داشته‌اند، در هم خواهد شکست.»

تسلا اعلام کرده است که قابلیت‌های مبتنی بر پیشرانش گازی اختیاری هستند و در همه بازارها عرضه نخواهند شد. همچنین، وب‌سایت تسلا در بریتانیا تأیید می‌کند که رودستر فقط با فرمان سمت چپ تولید خواهد شد.

ماسک نیز پذیرفته است که ممکن است استفاده از این خودرو در همه کشورها و حوزه‌های قضایی قانونی نباشد.

او گفت: «این یک خودروی واقعی خواهد بود که در جاده‌ها تردد می‌کند. مطمئن نیستم که لزوماً در همه حوزه‌های قضایی قانونی باشد، اما چنین خودرویی وجود خواهد داشت و یک نفر می‌تواند مالک آن باشد. بنابراین، داشتن یک خودروی موشکی واقعاً تجربه‌ای دیوانه‌وار خواهد بود.»

رونمایی در مرکز آزمایش موشک‌های اسپیس‌ایکس

محل برگزاری مراسم به‌خوبی نشان می‌داد که قرار است چه اتفاقی بیفتد. این رویداد در محوطه آزمایشی اسپیس‌ایکس به مساحت حدود ۱۶ کیلومتر مربع برگزار شد و پیش از آغاز مراسم اصلی، آزمایش روشن‌کردن ثابت موتور موشکی رپتور نیز بخشی از برنامه نمایشی بود.

ماسک سپس وارد صحنه شد و وعده داد محصولی را به نمایش بگذارد که از خودروهای دیده‌شده در فیلم‌ها نیز فراتر می‌رود؛ هرچند اعتراف کرد که اجرای این نمایش‌ها کاملاً بدون خطر نیست.

او گفت: «این نتیجه سال‌ها کار فوق‌العاده مهندسان تسلا و اسپیس‌ایکس است که از نزدیک با یکدیگر همکاری کرده‌اند تا چیزی بسازند که در هیچ فیلمی ندیده‌اید؛ چیزی بهتر از خودروهای جیمز باند و بهتر از… خب، واقعاً نمی‌دانم! من تاکنون چیزی شبیه به این ندیده‌ام.»

ماسک توضیح داد که پروژه در طول همکاری دو شرکت، به‌تدریج جاه‌طلبانه‌تر شده است. او گفت: «بعد، ایده‌ها روی هم ساخته شدند و با خودمان گفتیم شاید بتوانیم کمی بیشتر از این قابلیت را اضافه کنیم و کمی بیشتر از آن یکی.»

پیش از آغاز نمایش، ماسک به تماشاگران هشدار داد که موفقیت آن تضمین‌شده نیست. او گفت: «ضمناً، موفقیت قطعی نیست. منظورم جدی است. احتمالاً کار خواهد کرد؛ اما اگر کار نکرد، ما در فاصله‌ای امن ایستاده‌ایم.» بااین‌حال، او اضافه کرد: «هیجان صددرصد تضمین شده است!»

خودروهای پرنده واقعی هستند!

لارس موروی، معاون مهندسی خودرو در تسلا، پس از نخستین نمایش گفت: «خب، کار کرد. خودروهای پرنده واقعی هستند!» اما نمایش هوایی به همین‌جا ختم نشد. ماسک پیشنهاد کرد که تیم می‌تواند مانورهای بیشتری اجرا کند و گفت: «این فقط یک پرواز کوتاه بود. بیایید یک پرواز طولانی‌تر انجام دهیم.»

در مانور بعدی، خودرو از روی یک کامیون نیمه‌یدک‌کش تسلا و مجموعه خودروهای فعلی این شرکت پشتک زد و عبور کرد. فرانتس فون هولزهاوزن، طراح ارشد تسلا، با الهام از حرکات اسکیت‌بازان، نام «کیک‌فلیپ» را برای این حرکت انتخاب کرد.

او گفت: «تونی هاوک به ما افتخار می‌کرد! ما اسم این حرکت را کیک‌فلیپ گذاشته‌ایم.» ماسک نیز واکنش نشان داد: «من چیزهای زیادی دیده‌ام، اما تاکنون چنین چیزی ندیده بودم.» موروی هم معتقد بود خودرو می‌توانست از مجموعه کامل محصولات تسلا عبور کند و گفت: «فکر می‌کنم حتی می‌توانست از روی تمام ناوگان خودروهای ما بپرد.»

توانایی خودرو برای کنترل حرکت خود در هوا، تنها به نیرویی که از پشت به آن وارد می‌شود وابسته نیست. علاوه بر پیشران‌های اصلی عقب، نازل‌های جداگانه‌ای برای کنترل زاویه و وضعیت خودرو وجود دارند که به آن اجازه می‌دهند هنگام پرواز، جهت قرارگیری خود را تغییر دهد.

ماسک توضیح داد: «خودرو هم پیشران‌های اصلی در عقب دارد و هم پیشران‌هایی برای کنترل وضعیت. بنابراین، اساساً می‌تواند مانند یک موشک پرواز کند، غلت بزند و مانورهای آکروباتیک عجیب‌وغریب انجام دهد؛ تقریباً هر حرکتی که بخواهید.»

او در عین حال هشدار داد که این خودرو لزوماً با اولویت حداکثری ایمنی طراحی نشده است. ماسک گفت: «این خودرو الزاماً بهینه‌سازی‌شده برای ایمنی نیست، اما شاخص هیجان آن از ۱۰، به ۱۱ می‌رسد!»

در نمایش مانورها، هیچ راننده انسانی داخل خودرو حضور نداشت. به‌جای او، عروسک «استارمن» در خودرو قرار گرفته بود؛ همان شخصیتی که در رودستر نسل قبلی، هنگام یکی از پروازهای آزمایشی اسپیس‌ایکس به فضا فرستاده شد.

موروی برای جلوگیری از هرگونه سوءتفاهم تأکید کرد: «فقط برای روشن‌شدن موضوع، این یک انسان واقعی نیست.» ماسک نیز توضیح داد: «از نظر فنی، خودرو برای این نمایش خودران بود تا مطمئن شویم کسی را نمی‌کشیم!»

۱۰ نازل پیشران و ۶۰۰ لیتر هوای فشرده

سامانه پروازی خودرو از دو مخزن هوای پرفشار تغذیه می‌شود. موروی توضیح داد که تسلا چگونه توانسته حجم قابل‌توجهی از هوا را در خودرو جای دهد؛ هوایی که در مخازن تحت فشار ذخیره می‌شود و هنگام نیاز از طریق نازل‌های پیشران آزاد خواهد شد.

او گفت: «ما از فناوری موشکی برگرفته از اسپیس‌ایکس استفاده کردیم. درباره مخازن فشار با پوشش کامپوزیت کربنی صحبت کردید؛ اما چون من به مشخصات فنی علاقه دارم، می‌خواهم این را هم بگویم: خودرو دو مخزن دارد که مجموع ظرفیت آن‌ها ۶۰۰ لیتر است. حدود ۲۵۰ کیلوگرم هوا در آن‌ها ذخیره می‌شود و ۱۰ نازل برای انجام تمام این مانورها داریم.»

بر اساس اعلام تسلا، تنها چهار پیشران عقب بیش از ۸۰ کیلونیوتن نیروی رانش تولید می‌کنند و هوای خروجی آن‌ها با سرعتی بیشتر از سرعت صوت خارج می‌شود. مخازن نیز قرار است با استفاده از خود خودرو دوباره پر شوند؛ بنابراین، مالکان نیازی به پیدا کردن منبعی برای تهیه سوخت پیشران ویژه نخواهند داشت.

ماسک گفت: «این خودرو از یک مخزن هوای پیشرفته با فشار بسیار بالا استفاده می‌کند. خود خودرو می‌تواند مخزن هوا را دوباره شارژ کند؛ بنابراین، به سوخت خاصی نیاز ندارید. هوا را فشرده می‌کند و هر زمان که بخواهید، می‌تواند برای اجرای این مانورها از آن استفاده کند.»

شتاب صفر تا 97 کیلومتر بر ساعت در ۰٫۸۱ ثانیه

آزمایش شتاب‌گیری نیز به یکی از لحظات پرهیجان مراسم تبدیل شد. وقتی از ماسک درباره هدف زمانی شتاب صفر تا 70 کیلومتر بر ساعت پرسیدند، او گفت: «خب، واضح است که باید این زمان را به کمتر از یک ثانیه برسانیم.» وقتی موروی از هدف یک‌ثانیه‌ای صحبت کرد، ماسک حرف او را اصلاح کرد: «من گفتم کمتر از یک ثانیه!»

تیم تسلا سپس خودرو را روی مسیر آزمایش به حرکت درآورد؛ اما استخراج عدد قابل‌اعتماد از سامانه زمان‌سنجی کمی بیشتر طول کشید. موروی توضیح داد: «فضای زیادی در محوطه آزمایش نداشتیم، بنابراین مجبور شدیم مسیر را زودتر تمام کنیم. اما آیا زمان ثبت‌شده آماده است؟»

در ابتدا عددی اعلام شد که بلافاصله کنار گذاشته شد. موروی گفت: «فکر می‌کنم سامانه را خراب کردیم! ما این کار را در ۰٫۱۷ ثانیه انجام ندادیم.» ماسک با شوخی پاسخ داد: «بله، درست است؛ ۰٫۱ ثانیه! فکر می‌کنم اگر واقعاً چنین شتابی ایجاد می‌کردیم، بدن انسان را از بین می‌بردیم!»

سرانجام، عدد اعلام‌شده برای شتاب صفر تا 97 کیلومتر بر ساعت ۰٫۸۱ ثانیه بود. ماسک گفت نسخه نهایی خودرو حتی عملکرد بهتری خواهد داشت. او توضیح داد: «هرچه نیرو را افزایش دهید و جرم را کاهش دهید، شتاب بیشتر می‌شود. بنابراین، خودروی تولیدی از این هم سریع‌تر خواهد بود؛ البته باید در مرزی حرکت کنیم که شبکیه چشم سرنشین از شدت شتاب جدا نشود!»

موروی نیز ادعا کرد که رودستر مسافت نیم‌مایلی را در زمانی طی خواهد کرد که خودروهای دیگر برای پیمودن یک‌چهارم مایل به آن نیاز دارند.

چگونه تسلا می‌تواند وارونه روی مسیر حرکت کند؟

فراتر از شتاب‌گیری در مسیر مستقیم، سامانه فن‌های مکنده قرار است چسبندگی رودستر را به چیزی فراتر از جریان هوا روی بدنه در سرعت‌های بالا وابسته کند. این سامانه با ایجاد مکش در زیر خودرو، آن را به سمت سطح جاده می‌کشد؛ قابلیتی که به گفته تسلا حتی در سرعت‌های پایین نیز می‌تواند مؤثر باشد.

این توانایی در ابتدای مراسم به نمایش درآمد. خودرو از مسیری خمیده شبیه پیست‌های اسباب‌بازی بالا رفت و درحالی‌که وارونه شده بود، به حرکت ادامه داد. سپس از مسیر خارج شد، به وضعیت عادی برگشت و روی زمین فرود آمد.

موروی گفت: «برای انجام این کار، یک سامانه مکش فن‌محور در زیر خودرو داریم که می‌تواند نیرویی معادل دو برابر شتاب گرانش زمین ایجاد کند تا خودرو وارونه حرکت کند. برای ادامه مانورها نیز از فناوری اسپیس‌ایکس استفاده کردیم.»

ماسک در ادامه با بازی زبانی درباره واژه انگلیسی sucks شوخی کرد که هم به معنای مکش‌کردن است و هم در زبان محاوره‌ای می‌تواند معنای منفی داشته باشد. او گفت: «بله، این خودرو واقعاً مکش می‌کند!» سپس اضافه کرد: «ممکن است بپرسید هر چند وقت یک‌بار می‌خواهید با خودرویی وارونه حرکت کنید؟ شاید خیلی زیاد نه! اما این فناوری در پیست یا حتی هنگام رانندگی معمولی هم مزیت واقعی دارد؛ زیرا نیروی رو به پایین خودرو باعث می‌شود بتوانید با قدرت فوق‌العاده‌ای از پیچ‌ها عبور کنید.»

چسبندگی بیشتر از لاستیک‌ها

فناوری رودستر تنها به روشن‌کردن فن‌ها محدود نمی‌شود. خودرو می‌تواند میان تنظیمات مختلف آیرودینامیکی، از جمله حالت نیروی رو به پایین زیاد و حالت مقاومت هوایی کمتر، تغییر وضعیت دهد. عملکرد سامانه مکش نیز با افزایش سرعت خودرو تغییر می‌کند.

موروی گفت هدف این است که چسبندگی بیشتر در پیچ‌ها با کشش بهتر هنگام شتاب‌گیری ترکیب شود. او توضیح داد: «سامانه مکش را اضافه کردیم تا چسبندگی لازم برای عبور از پیچ‌ها با شتابی بیش از ۲g را فراهم کنیم و هنگام شتاب‌گیری نیز نیروی کششی در اختیار داشته باشیم که از محدودیت معمول لاستیک‌ها فراتر می‌رود؛ محدودیتی که عموماً حدود ۱٫۲۶g است.»

این سامانه دو حالت عملکردی دارد. موروی توضیح داد: «در سرعت پایین، می‌تواند خودرو را به سطح جاده بچسباند تا زمانی که به چسبندگی بیشتری نیاز داریم، آن را فراهم کند. در سرعت بالا نیز بخش‌های جلو و عقب سامانه مکش باز می‌شوند تا جریان هوای بیشتری از زیر خودرو عبور کند.»

بال عقب خودرو نیز قابلیت تنظیم دارد و زاویه آن به‌طور خودکار، بر اساس میزان نیروی رو به پایین موردنیاز در پیست، تغییر می‌کند. هدف این است که سامانه‌های آیرودینامیکی با شرایط رانندگی و عملکرد راننده سازگار شوند، نه اینکه خودرو همیشه در یک وضعیت ثابت باقی بماند.

طراحی الهام‌گرفته از هواپیماهای نظامی

طراحی ظاهری رودستر از هواپیماهایی مانند SR-71 بلک‌برد الهام گرفته است؛ هواپیمای شناسایی پیشرفته‌ای که به سرعت بسیار زیاد و طراحی آیرودینامیکی خاص خود شهرت دارد. فون هولزهاوزن گفت تیم طراحی در فرایند توسعه این خودرو به فناوری هوافضا توجه ویژه‌ای داشته است؛ به‌خصوص از آنجا که خودرو قرار بود قابلیت پرواز نیز داشته باشد.

او گفت: «ظاهر خودرو ساده، تمیز و یکپارچه است. همان‌طور که گفتم، از برخی ویژگی‌های ظاهری صنعت هوافضا الهام گرفتیم. این یک خودروی دونفره است.» در فضای داخلی نیز صندلی‌ها به‌گونه‌ای در ساختار شاسی ادغام شده‌اند که وزن کلی خودرو کاهش یابد.

طراح ارشد تسلا گفت: «ما به کاهش وزن توجه زیادی داشتیم؛ به همین دلیل، صندلی‌ها درون ساختار شاسی قالب‌گیری شده‌اند. خودرو از سامانه فرمان‌برقیِ بدون اتصال مکانیکی مستقیم، یا Steer-by-Wire، استفاده می‌کند.»

رودستر همچنین به فرمان یوغی‌شکل، ترمزهای الکترونیکی و کنترل الکترونیکی پدال گاز مجهز است. تمام نسخه‌های رودستر، حتی مدل‌هایی که در بریتانیا عرضه می‌شوند، با فرمان سمت چپ تولید خواهند شد.

بخش دیفیوزر عقب، فن‌ها و پیشران‌ها را در خود جای داده است؛ بنابراین، بخش مهمی از تجهیزات غیرمعمول خودرو در قسمت عقب متمرکز شده‌اند. طراحی بدنه همچنین باید امکان تغییر تنظیمات آیرودینامیکی را فراهم کند و در عین حال، ظاهر زیبای خودرو را حفظ کند.

فون هولزهاوزن گفت: «خودرو می‌تواند تغییر وضعیت دهد، چون می‌خواستیم خودرویی زیبا بسازیم که در عین حال بتواند نیروی رو به پایین فوق‌العاده‌ای تولید کند.»

تنها تسلای آینده که راننده خودش آن را هدایت می‌کند

با وجود تمام فناوری‌های پیشرفته، تسلا برای رودستر جایگاهی ویژه در آینده شرکت در نظر گرفته است؛ خودرویی که قرار است برخلاف مسیر حرکت به‌سوی رانندگی خودران، همچنان تجربه رانندگی دستی را حفظ کند. موروی هنگام معرفی خودرو به آینده خودران تسلا اشاره کرد، اما ماسک روشن ساخت که رودستر قرار است استثنایی بر این روند باشد.

ماسک گفت: «در بلندمدت، این در واقع تنها خودرویی خواهد بود که تسلا تولید می‌کند و راننده آن را به‌صورت دستی هدایت خواهد کرد. بنابراین، اگر قرار است فقط یک خودروی راننده‌محور داشته باشیم، بیایید قابلیت‌های آن را به نهایت برسانیم و حتی از مرزهای معمول فراتر برویم.»

این مراسم همچنین مصادف با بیستمین سالگرد معرفی نخستین رودستر تسلا بود. فون هولزهاوزن یادآوری کرد که هدف مدل اولیه، اثبات این موضوع بود که یک خودروی برقی می‌تواند هم لذت‌بخش باشد، هم کاربردی و هم توانایی پیمودن مسافت‌های قابل‌توجه را داشته باشد.

او گفت: «آن‌ها خودروهای واقعی بودند. حالا به این نگاه کنید که طی این ۲۰ سال چقدر پیشرفت کرده‌ایم.» برای موروی، رودستر اهمیت شخصی نیز دارد. او گفت یکی از دلایل پیوستنش به تسلا، همین خودرو بوده است.

او توضیح داد: «من به تسلا پیوستم، چون برنامه‌ای جامع داشتیم تا خودروی برقی‌ای بسازیم که ثابت کند می‌توان خودروهای برقی ارزان‌تری تولید کرد که مردم توان خریدشان را داشته باشند. با مدل S شروع کردیم و بعد مدل‌های ۳ و Y را ساختیم.»

او همچنین به همکاری قبلی تسلا و اسپیس‌ایکس اشاره کرد و گفت: «اما آخرین باری که رودستر و اسپیس‌ایکس در کنار هم قرار گرفتند، رودستر ایلان را وارد مدار زمین کردیم.» این بار هدف متفاوت است: استفاده از بخشی از فناوری موشکی در خودرویی که مشتریان بتوانند آن را خریداری کنند.

 

تولید در سال ۲۰۲۸؛ پس از بیش از یک دهه انتظار

رودستر جدید مسیری بسیار طولانی‌تر از برنامه اولیه برای رسیدن به مرحله تولید طی کرده است. تسلا نخستین بار در نوامبر ۲۰۱۷ از این خودرو رونمایی کرد. مدل معرفی‌شده در آن زمان چهار صندلی داشت و شرکت ابتدا وعده داده بود تحویل خودروها از سال ۲۰۲۰ آغاز شود.

اکنون اگر تولید در سال ۲۰۲۸ شروع شود، حدود ۱۱ سال از نخستین رونمایی رودستر گذشته خواهد بود. قیمت نهایی خودرو هنوز مشخص نیست. تسلا قیمت رسمی رودستر جدید را اعلام نکرده است؛ بااین‌حال، صفحه رزرو آن در آمریکا از مشتریان می‌خواهد ابتدا ۵۰۰۰ دلار با کارت اعتباری پرداخت کنند و سپس طی ۱۰ روز، مبلغ ۴۵ هزار دلار دیگر را از طریق انتقال بانکی بپردازند.

در مجموع، این مبلغ ۵۰ هزار دلار است؛ اما این رقم هزینه رزرو خودرو محسوب می‌شود، نه قیمت نهایی خرید آن. قیمت فروش خودرو هنوز اعلام نشده است. وقتی از ماسک درباره زمان تحویل پرسیدند، او سال ۲۰۲۸ را به‌عنوان زمان آغاز تولید اعلام کرد. تا زمان انتشار این گزارش، اطلاعاتی درباره ظرفیت باتری، برد حرکتی اعلام‌شده یا سرعت شارژ خودرو ارائه نشده بود.

حداکثر سرعت؛ فراتر از ۳۷۰ کیلومتر بر ساعت؟

حداکثر سرعت رودستر نیز یکی از موضوعاتی است که میان اظهارات تیم مهندسی و جاه‌طلبی‌های ماسک تفاوت دارد. موروی گفت: «خودرو می‌تواند به سرعتی بیش از ۲۳۰ مایل بر ساعت برسد.» این رقم معادل حدود ۳۷۰ کیلومتر بر ساعت است. او اضافه کرد که امیدوارند بتوانند سرعت بیشتری نیز به دست آورند.

ماسک پاسخ داد: «قطعاً خیلی سریع‌تر از این خواهد بود.» وقتی از او پرسیدند سرعت نهایی چقدر خواهد بود، گفت: «فکر می‌کنم باید از نصف سرعت صوت عبور کنیم.» موروی نیز در پاسخ گفت: «چالش را می‌پذیرم!»

ماسک همچنین احتمال برگزاری یک نمایش پروازی دیگر را مطرح کرد؛ این بار در دره اسنیک ریور، با هدف تلاش دوباره برای اجرای پرشی که ایول نایول، بدلکار مشهور موتورسیکلت، زمانی به انجام آن فکر کرده بود.

ماسک اذعان کرد که هنوز نمی‌داند چنین کاری امکان‌پذیر است یا نه، اما در ادامه گفت: «بیایید یک بار دیگر امتحانش کنیم.» او در پایان، خودرو را با جمله‌ای به‌یادماندنی توصیف کرد: «در جایی که ما به سمتش می‌رویم، دیگر به لاستیک نیاز ندارید!»