بیگ بنگ: از زمان پرتاب فضاپیمای ویجر ۱ در سال ۱۹۷۷، این فضاپیما با سرعتی حدود ۶۱ هزار کیلومتر بر ساعت در حال دور شدن از زمین است.
به گزارش بیگ بنگ، سرعتی که برای انسان باورنکردنی به نظر میرسد؛ اما در مقیاس کیهانی، حتی این سرعت هم شگفتانگیز نیست. با وجود نزدیک به نیم قرن سفر بیوقفه، ویجر ۱ هنوز نتوانسته به فاصلهای معادل «یک روز نوری» از زمین برسد. اما این رکورد تاریخی بهزودی ثبت خواهد شد.
بر اساس محاسبات ناسا، در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲:۱۶ بامداد به وقت اقیانوس آرام آمریکا (PST)، ویجر ۱ به فاصله ۲۵٫۹ میلیارد کیلومتری زمین خواهد رسید. این دقیقاً همان مسافتی است که نور تنها در یک شبانهروز طی میکند. به بیان دیگر، چیزی که نور فقط در ۲۴ ساعت میپیماید، برای ویجر ۱ بیش از ۴۹ سال زمان برده است. این دستاورد، ویجر ۱ را به نخستین ساخته دست بشر تبدیل میکند که به فاصله یک روز نوری از زمین رسیده است.
این فقط یک رکورد نمادین نیست. رسیدن ویجر ۱ به فاصله یک روز نوری، تأثیر مستقیمی بر ارتباط آن با زمین دارد. اگر امروز فرمانی برای این فضاپیما ارسال شود، سیگنال رادیویی یک روز کامل در راه خواهد بود تا به ویجر برسد. سپس پاسخ آن نیز یک روز دیگر طول میکشد تا به زمین بازگردد.
یعنی از لحظه ارسال یک دستور تا دریافت پاسخ، حدود دو روز زمان لازم است. به همین دلیل، کنترل این فضاپیما بیش از هر زمان دیگری به برنامهریزی دقیق نیاز دارد.
هدف اولیه ویجر ۱ بسیار ساده بود. این فضاپیما قرار بود از کنار مشتری و سپس زحل عبور کند؛ مأموریتی که بهترتیب در سالهای ۱۹۷۹ و ۱۹۸۰ با موفقیت انجام شد. اما مأموریت به پایان نرسید. ویجر ۱ به مسیر خود ادامه داد و در نهایت به اولین فضاپیمای تاریخ تبدیل شد که از هلیوسفر، حباب عظیم ذرات باردار و میدان مغناطیسی خورشید، خارج شد و وارد فضای میانستارهای شد.
خواهر دوقلوی آن، ویجر ۲، نیز بعدها همین مسیر را طی کرد. تا امروز، این دو تنها فضاپیماهایی هستند که خارج از مرزهای نفوذ خورشید فعالیت میکنند.
در طول این سالها، ویجر ۱ و ۲ تصاویر تاریخی از مشتری، زحل، اورانوس و نپتون به زمین فرستادند و اکنون نیز محیط ناشناخته فضای میانستارهای را اندازهگیری میکنند. اما منبع انرژی آنها، که از پلوتونیوم 239 تأمین میشود، بهآرامی در حال کاهش است.
برای افزایش عمر مأموریت، ناسا طی یک سال گذشته یکییکی ابزارهای علمی فضاپیما را خاموش کرده است. در حال حاضر تنها دو ابزار هنوز فعال هستند: مغناطیسسنج برای اندازهگیری میدانهای مغناطیسی و سامانه ثبت امواج پلاسما که همچنان ارتعاشات بسیار ضعیف فضای میانستارهای را ثبت میکند.
برآورد ناسا این است که ویجر ۱ تا اوایل دهه ۲۰۳۰ همچنان قادر به برقراری ارتباط با زمین خواهد بود. پس از آن، انرژی باقیمانده دیگر برای روشن نگه داشتن هیچیک از سامانههای فضاپیما کافی نخواهد بود. خاموش شدن ویجر به معنای پایان سفرش نیست.
هر دو فضاپیمای ویجر، صفحهای مشهور به صفحه طلایی (Golden Record) را با خود حمل میکنند؛ دیسکی از جنس مس با روکش طلا که پیام کوچکی از سیاره زمین برای هر تمدن احتمالی در آینده است. روی این دیسک، مجموعهای از اطلاعات درباره بشریت و زمین ذخیره شده است؛ از جمله:
- پیام خوشامدگویی به بیش از ۵۰ زبان زنده دنیا
- صدای باران، امواج دریا و طبیعت زمین
- قطعاتی از موسیقی، از سمفونی شماره ۵ بتهوون تا آهنگ Johnny B. Goode اثر چاک بری
- تصاویر منتخب از زندگی روی زمین
- و حتی نقشهای مبتنی بر تپاخترها که موقعیت منظومه شمسی را در کهکشان نشان میدهد تا اگر روزی موجودات هوشمندی این فضاپیما را پیدا کردند، بتوانند محل زمین را شناسایی کنند.
روی صفحه طلایی، پیامی نیز از جیمی کارتر، رئیسجمهور وقت آمریکا هنگام پرتاب ویجر، حک شده است؛ پیامی که هنوز هم یکی از زیباترین متنهایی است که بشر برای جهان نوشته است: «این پیام را به دل کیهان میفرستیم. احتمالاً تا یک میلیارد سال آینده باقی خواهد ماند؛ زمانی که تمدن ما دگرگون شده و شاید چهره زمین کاملاً تغییر کرده باشد.
در میان صدها میلیارد ستاره کهکشان راه شیری، شاید تمدنهای دیگری نیز وجود داشته باشند. اگر روزی یکی از آنها ویجر را پیدا کند و بتواند محتوای این صفحه را درک کند، این پیام ماست: این هدیهای است از جهانی کوچک و دوردست؛ یادگاری از صداها، علم، تصاویر، موسیقی، اندیشهها و احساسات ما. ما تلاش میکنیم از دوران خود عبور کنیم تا شاید روزی به دوران شما برسیم.
امیدواریم زمانی فرا برسد که مشکلات خود را پشت سر گذاشته باشیم و بتوانیم به جامعه تمدنهای کهکشانی بپیوندیم. این صفحه، نمادی از امید، اراده و حسن نیت ما در برابر عظمت بیکران جهان است.»
ویجر ۱ روزی خاموش خواهد شد، اما سفرش پایان نمییابد. این فضاپیما برای میلیونها، شاید حتی میلیاردها سال، در سکوت میان ستارگان به حرکت ادامه خواهد داد؛ پیامآوری کوچک از سیارهای آبی که روزی در گوشهای از کهکشان، موجوداتی کنجکاو تصمیم گرفتند به جهان بگویند: «ما اینجا بودیم.»
سایت علمی بیگ بنگ / منبع: sciencealert.com
لینک کوتاه نوشته : https://bigbangpage.com/?p=109791
(2 نفر , میانگین : 5,00 از 5)
