دانشمند ایرانی برنده معتبرترین جایزه کامپیوتر شد

به گزارش بیگ بنگ، دکتر شایان اویس قرن، دانشمند برجسته کامپیوتر در دانشگاه واشینگتن و فارغ‌التحصیل دانشگاه صنعتی شریف، به‌پاس دستاوردهایش در نظریه الگوریتم‌ها، موفق به دریافت مدال آباکوس (Abacus Medal) از اتحادیه بین‌المللی ریاضیات شد. این مدال هر چهار سال یک‌بار به دانشمندان زیر ۴۰ سال در حوزه علوم کامپیوتر اعطا می‌شود.

او که در حل «مسئله فروشنده دوره‌گرد» و نظریه نمونه‌گیری تصادفی دستاوردهای بی‌نظیری دارد، توانست رکوردی ۴۰ ساله را بشکند.

شهرت جهانی اویس قَرَن تا حد زیادی به تحقیقاتش روی «مسئله فروشنده دوره‌گرد» بازمی‌گردد. این مسئله یکی از مشهورترین و دشوارترین مسائل علوم کامپیوتری است که ۴۰ سال ذهن دانشمندان را به چالش کشیده است. فرض کنید یک پیک باید از چندین شهر بازدید کند و دوباره به نقطه آغاز بازگردد. پرسش این است که کوتاه‌ترین مسیر ممکن چیست؟

پیدا کردن پاسخ دقیق این مسئله برای تعداد زیاد شهرها بسیار دشوار است و سال‌ها پژوهشگران به دنبال الگوریتم‌هایی بوده‌اند که بتوانند پاسخ‌هایی بسیار نزدیک به جواب بهینه ارائه دهند. اویس قَرَن همراه همکارانش توانست با استفاده از ابزارهای پیشرفته ریاضی، یکی از مهم‌ترین پیشرفت‌های چند دهه اخیر را در این حوزه رقم بزند.

دومین دستاورد بزرگ او، کمک به حل معمایی ۳۰ ساله در زمینه نمونه‌گیری تصادفی (Random Sampling) است. این مسئله که در علوم رایانه، آمار و حتی فیزیک کاربرد دارد، به این پرسش می‌پردازد که چگونه می‌توان به‌طور تصادفی یک گزینه را از میان مجموعه‌ای بسیار بزرگ انتخاب کرد. اویس قرن و همکارانش در سال ۲۰۱۸ میلادی، با ترجمه این مسئله به زبان چندجمله‌ای‌ها (Polynomials) و استفاده از ابزارهای ریاضی نوین، سرانجام حدسی را که دو دانشمند رایانه در سال ۱۹۸۹ میلادی مطرح کرده بودند، به اثبات رساندند.

او یکی از شناخته‌شده‌ترین متخصصان جهان در زمینه طراحی الگوریتم‌های تقریبی و بهینه‌سازی محسوب می‌شود. اویس قَرَن در اصفهان متولد شد، این پژوهشگر برجسته دوره کارشناسی خود را در دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف به پایان رساند، پس از آن تحصیلات تکمیلی خود را در دانشگاه استنفورد ادامه داد و در سال ۲۰۱۳ موفق به دریافت دکترای علوم کامپیوتر، زیر نظر دکتر امین صابری، از دانش‌آموختگان دانشگاه شریف شد. وی هم‌اکنون استاد تمام دانشگاه واشنگتن است. وی پیش از این نیز در سال ۲۰۰۴ به‌عنوان عضو تیم ملی ایران در المپیاد جهانی کامپیوتر (IOI)، مدال طلای این رقابت‌ها را کسب کرده بود.